Uganda Tarım Profili
Uganda için FAOSTAT verileriyle tarım alanları, bitkisel ve hayvansal üretim, dünya sıralamaları ve Türkiye ile karşılaştırma (2024).
Öne Çıkanlar
- Dünya sıralamasında 1. Pişirmelik Muz (Plantain)
- En çok üretilen: Pişirmelik Muz (Plantain) 11,8 mn t, Şeker Kamışı 6,1 mn t, Mısır (Dane) 5 mn t
- Tarım alanı Türkiye'nin %41,7'si · dünyada 57.
- Verim ortak 22 üründen 1 tanesinde Türkiye'den yüksek (Mısır (Dane): 217 / 1.026 kg/da)
- Türkiye ile ikisi de dünya ilk 10'unda: Çay (Yaş)
Arazi Kullanımı
Hektar (ha); FAOSTAT 2024 (yoksa 2023).
| Kalem | Uganda (ha) | Türkiye (ha) | Türkiye'ye göre |
|---|---|---|---|
| Ülke yüzölçümü | 24.155.100 | 78.535.000 | %30,8 |
| Tarım alanı | 16.097.000 | 38.640.000 | %41,7 |
| Ekili alan (işlenen + kalıcı ürün) | 11.499.000 | 24.024.000 | %47,9 |
| İşlenen tarım alanı | 8.751.320 | 20.224.000 | %43,3 |
| Kalıcı ürün alanı (bağ-bahçe vb.) | 2.747.680 | 3.799.000 | %72,3 |
| Çayır ve mera | 4.598.000 | 14.617.000 | %31,5 |
| Sulama altyapısı olan alan | 11.140 | 7.204.000 | %0,15 |
| Organik tarım alanı | 505.310 | 241.000 | 2,1 kat |
| Orman alanı | 2.395.770 | 22.688.680 | %10,6 |
Tarım ve Ekonomi
Dünya Bankası (WDI): tarım, ormancılık ve balıkçılık katma değeri (cari ABD doları), bunun GSYH içindeki payı ve tarımın istihdamdaki payı. Sıra 2024 değeri olan ülkeler arasındadır.
Bitkisel Üretim
FAOSTAT 2024. Dünya sırası o üründe veri bildiren ülkeler arasındadır (Çin anakarası, Tayvan, Hong Kong ve Makao ayrı). Verim üretimin hasat alanına bölünmesidir.
| Ürün | Üretim | Hasat alanı (ha) | Verim (kg/da) | Dünya sırası (üretim) | Dünya payı | Türkiye üretimi | Türkiye verimi (kg/da) | Türkiye dünya sırası (üretim) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Tahıllar · 5 kalem | ||||||||
| Mısır (Dane) | 5.000.000 ton | 2.300.000 | 217 | 25. / 162 | %0,41 | 8.100.000 | 1.026 | 19. / 162 |
| Çeltik | 300.000 ton | 230.000 | 130 | 58. / 115 | %0,04 | 1.019.000 | 791 | 42. / 115 |
| Sorgum (Dane) | 225.000 ton | 320.000 | 70 | 27. / 107 | %0,35 | 96 | 800 | 100. / 107 |
| Darı | 120.000 ton | 88.368 | 136 | 20. / 74 | %0,39 | 3.774 | 380 | 56. / 74 |
| Buğday | 25.000 ton | 15.000 | 167 | 92. / 121 | %0 | 20.800.000 | 300 | 10. / 121 |
| Baklagiller · 5 kalem | ||||||||
| Fasulye (Kuru) | 793.123 ton | 863.246 | 92 | 9. / 106 | %2,6 | 279.000 | 304 | 21. / 106 |
| Güvercin Bezelyesi | 13.514 ton | 40.117 | 34 | 7. / 26 | %0,29 | – | – | – |
| Börülce (Kuru) | 12.561 ton | 25.929 | 48 | 22. / 41 | %0,12 | – | – | – |
| Bezelye (Kuru) | 12.190 ton | 25.418 | 48 | 45. / 94 | %0,09 | 5.353 | 318 | 55. / 94 |
| Nohut | 5.600 ton | 9.024 | 62 | 26. / 47 | %0,03 | 575.000 | 125 | 3. / 47 |
| Yağlı Tohumlar · 6 kalem | ||||||||
| Ayçiçeği | 285.000 ton | 280.000 | 102 | 18. / 74 | %0,55 | 2.195.000 | 226 | 5. / 74 |
| Soya | 155.000 ton | 210.000 | 74 | 35. / 102 | %0,04 | 180.000 | 412 | 32. / 102 |
| Yerfıstığı | 150.000 ton | 330.000 | 45 | 31. / 108 | %0,26 | 246.796 | 428 | 26. / 108 |
| Susam | 140.000 ton | 215.000 | 65 | 16. / 69 | %2,1 | 14.439 | 71 | 33. / 69 |
| Diğer Yağlı Tohumlar | 48.780 ton | 55.203 | 88 | 10. / 63 | %2 | – | – | – |
| Hint Yağı Tohumu | 1.000 ton | 3.000 | 33 | 20. / 32 | %0,06 | – | – | – |
| Kök ve Yumru Bitkiler · 3 kalem | ||||||||
| Manyok | 1.628.999 ton | 826.544 | 197 | 28. / 97 | %0,48 | – | – | – |
| Tatlı Patates | 1.026.777 ton | 221.783 | 463 | 12. / 112 | %1,1 | – | – | – |
| Patates | 461.361 ton | 67.279 | 686 | 69. / 151 | %0,12 | 6.900.000 | 3.525 | 11. / 151 |
| Sebzeler · 3 kalem | ||||||||
| Diğer Taze Sebzeler | 1.024.855 ton | 154.980 | 661 | 21. / 176 | %0,36 | 664.835 | 1.696 | 31. / 176 |
| Soğan (Kuru) | 330.575 ton | 82.799 | 399 | 41. / 138 | %0,31 | 2.632.000 | 4.008 | 6. / 138 |
| Domates | 39.047 ton | 6.664 | 586 | 103. / 167 | %0,02 | 14.617.000 | 8.017 | 3. / 167 |
| Meyveler · 3 kalem | ||||||||
| Pişirmelik Muz (Plantain) | 11.834.262 ton | 2.694.018 | 439 | 1. / 51 | %26,5 | – | – | – |
| Diğer Meyveler | 52.431 ton | 7.913 | 663 | 63. / 136 | %0,13 | 723.870 | 1.861 | 13. / 136 |
| Ananas | 8.828 ton | 1.038 | 850 | 53. / 85 | %0,03 | – | – | – |
| Çay, Kahve ve Kakao · 3 kalem | ||||||||
| Çay (Yaş) | 414.945 ton | 44.765 | 927 | 9. / 46 | %1,3 | 1.414.000 | 1.745 | 5. / 46 |
| Kahve (Çiğ) | 402.000 ton | 736.547 | 55 | 6. / 78 | %3,6 | – | – | – |
| Kakao | 55.000 ton | 103.197 | 53 | 12. / 57 | %1,1 | – | – | – |
| Endüstri Bitkileri · 4 kalem | ||||||||
| Şeker Kamışı | 6.104.830 ton | 87.249 | 6.997 | 27. / 94 | %0,31 | – | – | – |
| Pamuk (Kütlü) | 149.308 ton | 97.000 | 154 | 27. / 83 | %0,21 | 2.243.000 | 480 | 8. / 83 |
| Tütün | 32.092 ton | 23.274 | 138 | 19. / 118 | %0,53 | 108.000 | 138 | 10. / 118 |
| Sisal | 4 ton | 2 | 220 | 22. / 23 | %0 | – | – | – |
| Baharat ve Aromatik Bitkiler · 4 kalem | ||||||||
| Kırmızı Biber (Kuru) | 3.227 ton | 3.182 | 101 | 39. / 56 | %0,06 | 16.151 | 234 | 25. / 56 |
| Karabiber | 2.217 ton | 1.689 | 131 | 21. / 47 | %0,24 | – | – | – |
| Zencefil | 1.232 ton | 355 | 347 | 29. / 43 | %0,03 | – | – | – |
| Vanilya | 183 ton | 364 | 50 | 9. / 15 | %2,6 | 407 | 20 | 6. / 15 |
Hayvancılık
Hayvan varlığı baş (kanatlılar adet, arı kovan); et, süt, yumurta ve bal ton. Verim: ette karkas ağırlığı, sütte sağılan hayvan başına süt, yumurtada tavuk başına yumurta; yanında hayvan başına verimde dünya sırası.
| Ürün | Üretim / sayı | Kesilen, sağılan ya da yumurtlayan hayvan | Verim (hayvan başına) | Dünya sırası (üretim) | Dünya payı | Türkiye üretimi | Türkiye verimi | Türkiye dünya sırası (üretim) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hayvan Varlığı · 7 kalem | ||||||||
| Tavuk | 69.540.000 adet | – | – | 49. / 179 | %0,25 | 379.627.000 | – | 11. / 179 |
| Keçi | 17.401.773 baş | – | – | 16. / 180 | %1,5 | 10.822.084 | – | 22. / 180 |
| Sığır | 14.723.179 baş | – | – | 23. / 189 | %0,93 | 16.824.208 | – | 20. / 189 |
| Domuz | 7.053.559 baş | – | – | 24. / 170 | %0,73 | 1.724 | – | 167. / 170 |
| Koyun | 4.373.676 baş | – | – | 53. / 176 | %0,32 | 44.080.584 | – | 7. / 176 |
| Arı Kovanı | 83.645 kovan | – | – | 62. / 98 | %0,08 | 8.961.975 | – | 3. / 98 |
| Eşek | 19.364 baş | – | – | 56. / 104 | %0,04 | 65.003 | – | 36. / 104 |
| Et · 6 kalem | ||||||||
| Sığır Eti | 237.543 ton | 1.395.535 kesilen | 170 kg/hayvan · 112. / 188 | 47. / 188 | %0,34 | 1.483.042 | 292 kg/hayvan | 8. / 188 |
| Domuz Eti | 205.724 ton | 3.428.589 kesilen | 60 kg/hayvan · 94. / 170 | 44. / 170 | %0,16 | – | – | – |
| Tavuk Eti | 132.768 ton | 103.196.000 kesilen | 1,29 kg/hayvan · 97. / 187 | 80. / 188 | %0,1 | 2.512.131 | 1,84 kg/hayvan | 9. / 188 |
| Keçi Eti | 31.033 ton | 3.256.623 kesilen | 10 kg/hayvan · 132. / 169 | 27. / 169 | %0,4 | 99.532 | 19 kg/hayvan | 10. / 169 |
| Diğer Memeli Etleri | 30.556 ton | – | – | 7. / 38 | %1,9 | 706 | – | 33. / 38 |
| Koyun Eti | 4.740 ton | 445.359 kesilen | 11 kg/hayvan · 147. / 175 | 89. / 175 | %0,04 | 509.539 | 23 kg/hayvan | 4. / 175 |
| Süt · 1 kalem | ||||||||
| İnek Sütü | 3.850.000 ton | 3.844.901 sağılan | 1.001 kg/hayvan · 125. / 182 | 34. / 182 | %0,48 | 21.040.442 | 3.380 kg/hayvan | 10. / 182 |
| Yumurta, Bal ve Diğer · 3 kalem | ||||||||
| Tavuk Yumurtası | 44.022 ton | 8.511.000 yumurtlayan | 120 adet/hayvan · 116. / 169 | 91. / 172 | %0,05 | 1.322.193 | 194 adet/hayvan | 9. / 172 |
| Bal | 21.635 ton | – | – | 20. / 121 | %1,1 | 95.492 | – | 3. / 121 |
| Balmumu | 614 ton | – | – | 16. / 43 | %0,95 | 3.316 | – | 6. / 43 |
Türkiye ile Karşılaştırma
Uganda ile Türkiye'nin ortak 22 bitkisel ürünü, Uganda üretimine göre sıralı. Verim kg/da (üretim / hasat alanı). "Verim oranı" 1 kattan büyükse Uganda verimi Türkiye'den yüksektir. Değerler FAOSTAT'tır; Türkiye'nin FAO alanı TÜİK hasat edilen alanıdır, bu yüzden buradaki Türkiye verimi sitenin Türkiye bölümlerindeki (ekilen alan esaslı) verimden biraz yüksek olabilir.
| Ürün | Uganda üretimi (ton) | Türkiye üretimi (ton) | Üretim oranı | Uganda verimi | Türkiye verimi | Verim oranı |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Mısır (Dane) | 5.000.000 | 8.100.000 | %61,7 | 217 | 1.026 | %21,2 |
| Diğer Taze Sebzeler | 1.024.855 | 664.835 | 1,5 kat | 661 | 1.696 | %39 |
| Fasulye (Kuru) | 793.123 | 279.000 | 2,8 kat | 92 | 304 | %30,2 |
| Patates | 461.361 | 6.900.000 | %6,7 | 686 | 3.525 | %19,5 |
| Çay (Yaş) | 414.945 | 1.414.000 | %29,3 | 927 | 1.745 | %53,1 |
| Soğan (Kuru) | 330.575 | 2.632.000 | %12,6 | 399 | 4.008 | %10 |
| Çeltik | 300.000 | 1.019.000 | %29,4 | 130 | 791 | %16,5 |
| Ayçiçeği | 285.000 | 2.195.000 | %13 | 102 | 226 | %45 |
| Sorgum (Dane) | 225.000 | 96 | 2.344 kat | 70 | 800 | %8,8 |
| Soya | 155.000 | 180.000 | %86,1 | 74 | 412 | %17,9 |
| Yerfıstığı | 150.000 | 246.796 | %60,8 | 45 | 428 | %10,6 |
| Pamuk (Kütlü) | 149.308 | 2.243.000 | %6,7 | 154 | 480 | %32 |
| Susam | 140.000 | 14.439 | 9,7 kat | 65 | 71 | %92 |
| Darı | 120.000 | 3.774 | 32 kat | 136 | 380 | %35,8 |
| Diğer Meyveler | 52.431 | 723.870 | %7,2 | 663 | 1.861 | %35,6 |
| Domates | 39.047 | 14.617.000 | %0,27 | 586 | 8.017 | %7,3 |
| Tütün | 32.092 | 108.000 | %29,7 | 138 | 138 | %99,6 |
| Buğday | 25.000 | 20.800.000 | %0,12 | 167 | 300 | %55,5 |
| Bezelye (Kuru) | 12.190 | 5.353 | 2,3 kat | 48 | 318 | %15,1 |
| Nohut | 5.600 | 575.000 | %0,97 | 62 | 125 | %49,6 |
| Kırmızı Biber (Kuru) | 3.227 | 16.151 | %20 | 101 | 234 | %43,3 |
| Vanilya | 183 | 407 | %45 | 50 | 20 | 2,5 kat |
Kaynak: FAOSTAT QCL (üretim, hasat alanı, hayvan varlığı) ve RL (arazi), erişim 11 Ekim 2026; tarımsal GSYH, GSYH ve istihdam payları Dünya Bankası WDI. Türkiye değerleri karşılaştırma tutarlı olsun diye FAOSTAT'tan alınmıştır; sitenin il ve ilçe bölümlerindeki TÜİK rakamlarından küçük farklar olabilir.