Türkmenistan Tarım Profili
Türkmenistan için FAOSTAT verileriyle tarım alanları, bitkisel ve hayvansal üretim, dünya sıralamaları ve Türkiye ile karşılaştırma (2024).
Tarım alanı
39,6 milyon ha
dünyada 30. / 195
Ekili alan
1,7 milyon ha
tarım alanının %4,2'si
Tarımsal GSYH
5,4 milyar $
dünyada 76. / 186
Dünya ilk 3
0 ürün
ilk 10'da 2 ürün
Öne Çıkanlar
Arazi Kullanımı
Hektar (ha); FAOSTAT 2024 (yoksa 2023).
| Kalem | Türkmenistan (ha) | Türkiye (ha) | Türkiye'ye göre |
|---|---|---|---|
| Ülke yüzölçümü | 49.120.900 | 78.535.000 | %62,5 |
| Tarım alanı | 39.626.710 | 38.640.000 | 1 kat |
| Ekili alan (işlenen + kalıcı ürün) | 1.679.810 | 24.024.000 | %7 |
| İşlenen tarım alanı | 1.640.010 | 20.224.000 | %8,1 |
| Kalıcı ürün alanı (bağ-bahçe vb.) | 39.800 | 3.799.000 | %1 |
| Çayır ve mera | 37.946.900 | 14.617.000 | 2,6 kat |
| Sulama altyapısı olan alan | 1.995.000 | 7.204.000 | %27,7 |
| Fiilen sulanan alan | 1.645.900 | 4.914.000 | %33,5 |
| Orman alanı | 2.330.000 | 22.688.680 | %10,3 |
Tarım ve Ekonomi
Dünya Bankası (WDI): tarım, ormancılık ve balıkçılık katma değeri (cari ABD doları), bunun GSYH içindeki payı ve tarımın istihdamdaki payı. Sıra 2024 değeri olan ülkeler arasındadır.
Tarımsal GSYH
5,4 milyar $
dünyada 76. / 186 · Türkiye 79,1 milyar $
GSYH içindeki payı
%12,2
dünyada 59. / 186 · Türkiye %5,8
İstihdamdaki payı
%22,2
dünyada 78. / 181 · Türkiye %14,6
Bitkisel Üretim
FAOSTAT 2024. Dünya sırası o üründe veri bildiren ülkeler arasındadır (Çin anakarası, Tayvan, Hong Kong ve Makao ayrı). Verim üretimin hasat alanına bölünmesidir.
| Ürün | Üretim | Hasat alanı (ha) | Verim (kg/da) | Dünya sırası (üretim) | Dünya payı | Türkiye üretimi | Türkiye verimi (kg/da) | Türkiye dünya sırası (üretim) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Tahıllar · 4 kalem | ||||||||
| Buğday | 1.330.000 ton | 814.915 | 163 | 44. / 121 | %0,17 | 20.800.000 | 300 | 10. / 121 |
| Çeltik | 85.536 ton | 18.834 | 454 | 76. / 115 | %0,01 | 1.019.000 | 791 | 42. / 115 |
| Arpa | 64.559 ton | 32.587 | 198 | 67. / 99 | %0,05 | 8.100.000 | 254 | 6. / 99 |
| Mısır (Dane) | 6.740 ton | 2.277 | 296 | 135. / 162 | %0 | 8.100.000 | 1.026 | 19. / 162 |
| Baklagiller · 2 kalem | ||||||||
| Bezelye (Kuru) | 16.300 ton | 9.104 | 179 | 40. / 94 | %0,12 | 5.353 | 318 | 55. / 94 |
| Fasulye (Kuru) | 5.000 ton | 1.350 | 370 | 79. / 106 | %0,02 | 279.000 | 304 | 21. / 106 |
| Kök ve Yumru Bitkiler · 1 kalem | ||||||||
| Patates | 824.320 ton | 53.855 | 1.531 | 49. / 151 | %0,21 | 6.900.000 | 3.525 | 11. / 151 |
| Sebzeler · 8 kalem | ||||||||
| Karpuz | 650.528 ton | 27.928 | 2.329 | 21. / 123 | %0,62 | 3.198.000 | 5.055 | 3. / 123 |
| Domates | 351.042 ton | 10.363 | 3.387 | 52. / 167 | %0,19 | 14.617.000 | 8.017 | 3. / 167 |
| Soğan (Kuru) | 89.340 ton | 3.252 | 2.747 | 72. / 138 | %0,08 | 2.632.000 | 4.008 | 6. / 138 |
| Havuç ve Şalgam | 73.255 ton | 2.168 | 3.379 | 54. / 129 | %0,16 | 895.209 | 6.023 | 6. / 129 |
| Lahana | 65.966 ton | 4.017 | 1.642 | 60. / 145 | %0,09 | 912.839 | 4.239 | 11. / 145 |
| Diğer Taze Sebzeler | 59.597 ton | 1.575 | 3.784 | 90. / 176 | %0,02 | 664.835 | 1.696 | 31. / 176 |
| Hıyar | 35.591 ton | 1.455 | 2.446 | 66. / 133 | %0,04 | 1.742.900 | 5.293 | 3. / 133 |
| Sarımsak (Taze) | 3.222 ton | 319 | 1.010 | 63. / 103 | %0,01 | 50.870 | 2.338 | 26. / 103 |
| Meyveler · 5 kalem | ||||||||
| Üzüm | 345.577 ton | 19.995 | 1.728 | 28. / 91 | %0,46 | 3.468.000 | 932 | 7. / 91 |
| Elma | 65.525 ton | 6.122 | 1.070 | 58. / 92 | %0,07 | 4.420.185 | 2.674 | 3. / 92 |
| Kayısı | 34.277 ton | 2.706 | 1.267 | 22. / 65 | %0,75 | 1.269.000 | 833 | 1. / 65 |
| Erik | 34.051 ton | 1.875 | 1.816 | 33. / 87 | %0,27 | 376.000 | 1.742 | 6. / 87 |
| Şeftali ve Nektarin | 30.658 ton | 2.063 | 1.486 | 43. / 79 | %0,11 | 1.179.041 | 2.032 | 3. / 79 |
| Kabuklu Yemişler · 2 kalem | ||||||||
| Badem | 1.013 ton | 1.486 | 68 | 32. / 47 | %0,03 | 200.000 | 259 | 4. / 47 |
| Diğer Kabuklu Yemişler | 570 ton | 405 | 141 | 54. / 65 | %0,05 | 2.945 | 252 | 40. / 65 |
| Endüstri Bitkileri · 3 kalem | ||||||||
| Pamuk (Kütlü) | 600.238 ton | 580.030 | 103 | 13. / 83 | %0,82 | 2.243.000 | 480 | 8. / 83 |
| Şekerpancarı | 273.979 ton | 17.900 | 1.531 | 36. / 57 | %0,09 | 23.000.000 | 7.093 | 5. / 57 |
| Tütün | 3.334 ton | 1.581 | 211 | 56. / 118 | %0,06 | 108.000 | 138 | 10. / 118 |
Hayvancılık
Hayvan varlığı baş (kanatlılar adet, arı kovan); et, süt, yumurta ve bal ton. Verim: ette karkas ağırlığı, sütte sağılan hayvan başına süt, yumurtada tavuk başına yumurta; yanında hayvan başına verimde dünya sırası.
| Ürün | Üretim / sayı | Kesilen, sağılan ya da yumurtlayan hayvan | Verim (hayvan başına) | Dünya sırası (üretim) | Dünya payı | Türkiye üretimi | Türkiye verimi | Türkiye dünya sırası (üretim) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hayvan Varlığı · 9 kalem | ||||||||
| Tavuk | 21.489.000 adet | – | – | 87. / 179 | %0,08 | 379.627.000 | – | 11. / 179 |
| Koyun | 14.270.745 baş | – | – | 28. / 176 | %1 | 44.080.584 | – | 7. / 176 |
| Keçi | 4.779.099 baş | – | – | 42. / 180 | %0,4 | 10.822.084 | – | 22. / 180 |
| Sığır | 2.545.439 baş | – | – | 75. / 189 | %0,16 | 16.824.208 | – | 20. / 189 |
| Hindi | 489.000 adet | – | – | 29. / 64 | %0,2 | 2.827.000 | – | 15. / 64 |
| Deve | 142.993 baş | – | – | 25. / 46 | %0,32 | 1.137 | – | 40. / 46 |
| At | 27.624 baş | – | – | 79. / 143 | %0,05 | 70.360 | – | 55. / 143 |
| Eşek | 24.838 baş | – | – | 50. / 104 | %0,05 | 65.003 | – | 36. / 104 |
| Domuz | 7.890 baş | – | – | 149. / 170 | %0 | 1.724 | – | 167. / 170 |
| Et · 7 kalem | ||||||||
| Sığır Eti | 209.347 ton | 909.318 kesilen | 230 kg/hayvan · 65. / 188 | 50. / 188 | %0,3 | 1.483.042 | 292 kg/hayvan | 8. / 188 |
| Koyun Eti | 123.921 ton | 5.925.433 kesilen | 21 kg/hayvan · 41. / 175 | 22. / 175 | %1,1 | 509.539 | 23 kg/hayvan | 4. / 175 |
| Tavuk Eti | 24.886 ton | 18.865.000 kesilen | 1,32 kg/hayvan · 94. / 187 | 119. / 188 | %0,02 | 2.512.131 | 1,84 kg/hayvan | 9. / 188 |
| Deve Eti | 18.840 ton | 66.909 kesilen | 282 kg/hayvan · 5. / 37 | 10. / 37 | %2,8 | – | – | – |
| Keçi Eti | 15.427 ton | 766.792 kesilen | 20 kg/hayvan · 18. / 169 | 48. / 169 | %0,2 | 99.532 | 19 kg/hayvan | 10. / 169 |
| Diğer Memeli Etleri | 1.067 ton | – | – | 29. / 38 | %0,07 | 706 | – | 33. / 38 |
| Domuz Eti | 246 ton | 4.427 kesilen | 56 kg/hayvan · 102. / 170 | 158. / 170 | %0 | – | – | – |
| Süt · 3 kalem | ||||||||
| İnek Sütü | 2.652.448 ton | 1.176.000 sağılan | 2.255 kg/hayvan · 81. / 182 | 45. / 182 | %0,33 | 21.040.442 | 3.380 kg/hayvan | 10. / 182 |
| Deve Sütü | 6.201 ton | 125.751 sağılan | 49 kg/hayvan · 26. / 29 | 20. / 29 | %0,15 | – | – | – |
| Keçi Sütü | 5.541 ton | 1.044.286 sağılan | 5 kg/hayvan · 101. / 103 | 85. / 109 | %0,03 | 482.247 | 99 kg/hayvan | 7. / 109 |
| Yumurta, Bal ve Diğer · 4 kalem | ||||||||
| Tavuk Yumurtası | 91.981 ton | 8.748.000 yumurtlayan | 188 adet/hayvan · 66. / 169 | 56. / 172 | %0,1 | 1.322.193 | 194 adet/hayvan | 9. / 172 |
| Yapağı (Yün) | 49.361 ton | – | – | 7. / 69 | %2,9 | 84.270 | – | 4. / 69 |
| Bal | 933 ton | – | – | 82. / 121 | %0,05 | 95.492 | – | 3. / 121 |
| Diğer Kanatlı Yumurtası | 539 ton | – | – | 27. / 39 | %0,01 | – | – | – |
Türkiye ile Karşılaştırma
Türkmenistan ile Türkiye'nin ortak 25 bitkisel ürünü, Türkmenistan üretimine göre sıralı. Verim kg/da (üretim / hasat alanı). "Verim oranı" 1 kattan büyükse Türkmenistan verimi Türkiye'den yüksektir. Değerler FAOSTAT'tır; Türkiye'nin FAO alanı TÜİK hasat edilen alanıdır, bu yüzden buradaki Türkiye verimi sitenin Türkiye bölümlerindeki (ekilen alan esaslı) verimden biraz yüksek olabilir.
| Ürün | Türkmenistan üretimi (ton) | Türkiye üretimi (ton) | Üretim oranı | Türkmenistan verimi | Türkiye verimi | Verim oranı |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Buğday | 1.330.000 | 20.800.000 | %6,4 | 163 | 300 | %54,3 |
| Patates | 824.320 | 6.900.000 | %11,9 | 1.531 | 3.525 | %43,4 |
| Karpuz | 650.528 | 3.198.000 | %20,3 | 2.329 | 5.055 | %46,1 |
| Pamuk (Kütlü) | 600.238 | 2.243.000 | %26,8 | 103 | 480 | %21,5 |
| Domates | 351.042 | 14.617.000 | %2,4 | 3.387 | 8.017 | %42,3 |
| Üzüm | 345.577 | 3.468.000 | %10 | 1.728 | 932 | 1,9 kat |
| Şekerpancarı | 273.979 | 23.000.000 | %1,2 | 1.531 | 7.093 | %21,6 |
| Soğan (Kuru) | 89.340 | 2.632.000 | %3,4 | 2.747 | 4.008 | %68,5 |
| Çeltik | 85.536 | 1.019.000 | %8,4 | 454 | 791 | %57,5 |
| Havuç ve Şalgam | 73.255 | 895.209 | %8,2 | 3.379 | 6.023 | %56,1 |
| Lahana | 65.966 | 912.839 | %7,2 | 1.642 | 4.239 | %38,7 |
| Elma | 65.525 | 4.420.185 | %1,5 | 1.070 | 2.674 | %40 |
| Arpa | 64.559 | 8.100.000 | %0,8 | 198 | 254 | %78,1 |
| Diğer Taze Sebzeler | 59.597 | 664.835 | %9 | 3.784 | 1.696 | 2,2 kat |
| Hıyar | 35.591 | 1.742.900 | %2 | 2.446 | 5.293 | %46,2 |
| Kayısı | 34.277 | 1.269.000 | %2,7 | 1.267 | 833 | 1,5 kat |
| Erik | 34.051 | 376.000 | %9,1 | 1.816 | 1.742 | 1 kat |
| Şeftali ve Nektarin | 30.658 | 1.179.041 | %2,6 | 1.486 | 2.032 | %73,1 |
| Bezelye (Kuru) | 16.300 | 5.353 | 3 kat | 179 | 318 | %56,3 |
| Mısır (Dane) | 6.740 | 8.100.000 | %0,08 | 296 | 1.026 | %28,8 |
| Fasulye (Kuru) | 5.000 | 279.000 | %1,8 | 370 | 304 | 1,2 kat |
| Tütün | 3.334 | 108.000 | %3,1 | 211 | 138 | 1,5 kat |
| Sarımsak (Taze) | 3.222 | 50.870 | %6,3 | 1.010 | 2.338 | %43,2 |
| Badem | 1.013 | 200.000 | %0,51 | 68 | 259 | %26,3 |
| Diğer Kabuklu Yemişler | 570 | 2.945 | %19,4 | 141 | 252 | %55,9 |
Kaynak: FAOSTAT QCL (üretim, hasat alanı, hayvan varlığı) ve RL (arazi), erişim 11 Ekim 2026; tarımsal GSYH, GSYH ve istihdam payları Dünya Bankası WDI. Türkiye değerleri karşılaştırma tutarlı olsun diye FAOSTAT'tan alınmıştır; sitenin il ve ilçe bölümlerindeki TÜİK rakamlarından küçük farklar olabilir.