Tanzanya Tarım Profili
Tanzanya için FAOSTAT verileriyle tarım alanları, bitkisel ve hayvansal üretim, dünya sıralamaları ve Türkiye ile karşılaştırma (2024).
Öne Çıkanlar
- Dünya sıralamasında 1. Pire Otu · 2. Sisal · 3. Kaju, Karanfil (Baharat)
- En çok üretilen: Manyok 10,5 mn t, Mısır (Dane) 10,1 mn t, Çeltik 4,1 mn t
- Tarım alanı Türkiye'nin 1 katı · dünyada 28.
- Verim ortak 42 üründen 3 tanesinde Türkiye'den yüksek (Mısır (Dane): 176 / 1.026 kg/da)
Arazi Kullanımı
Hektar (ha); FAOSTAT 2024 (yoksa 2023).
| Kalem | Tanzanya (ha) | Türkiye (ha) | Türkiye'ye göre |
|---|---|---|---|
| Ülke yüzölçümü | 94.550.000 | 78.535.000 | 1,2 kat |
| Tarım alanı | 39.877.000 | 38.640.000 | 1 kat |
| Ekili alan (işlenen + kalıcı ürün) | 15.900.000 | 24.024.000 | %66,2 |
| İşlenen tarım alanı | 13.701.800 | 20.224.000 | %67,8 |
| Kalıcı ürün alanı (bağ-bahçe vb.) | 2.198.200 | 3.799.000 | %57,9 |
| Çayır ve mera | 23.977.000 | 14.617.000 | 1,6 kat |
| Sulama altyapısı olan alan | 363.500 | 7.204.000 | %5 |
| Organik tarım alanı | 187.800 | 241.000 | %77,9 |
| Orman alanı | 43.869.000 | 22.688.680 | 1,9 kat |
Tarım ve Ekonomi
Dünya Bankası (WDI): tarım, ormancılık ve balıkçılık katma değeri (cari ABD doları), bunun GSYH içindeki payı ve tarımın istihdamdaki payı. Sıra 2024 değeri olan ülkeler arasındadır.
Bitkisel Üretim
FAOSTAT 2024. Dünya sırası o üründe veri bildiren ülkeler arasındadır (Çin anakarası, Tayvan, Hong Kong ve Makao ayrı). Verim üretimin hasat alanına bölünmesidir.
| Ürün | Üretim | Hasat alanı (ha) | Verim (kg/da) | Dünya sırası (üretim) | Dünya payı | Türkiye üretimi | Türkiye verimi (kg/da) | Türkiye dünya sırası (üretim) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Tahıllar · 8 kalem | ||||||||
| Mısır (Dane) | 10.084.000 ton | 5.741.681 | 176 | 15. / 162 | %0,83 | 8.100.000 | 1.026 | 19. / 162 |
| Çeltik | 4.052.141 ton | 1.304.785 | 311 | 20. / 115 | %0,49 | 1.019.000 | 791 | 42. / 115 |
| Sorgum (Dane) | 800.000 ton | 750.000 | 107 | 17. / 107 | %1,2 | 96 | 800 | 100. / 107 |
| Darı | 325.000 ton | 300.000 | 108 | 11. / 74 | %1,1 | 3.774 | 380 | 56. / 74 |
| Buğday | 119.000 ton | 86.500 | 138 | 78. / 121 | %0,01 | 20.800.000 | 300 | 10. / 121 |
| Diğer Tahıllar | 58.218 ton | 54.251 | 107 | 9. / 60 | %0,73 | – | – | – |
| Karabuğday | 22.208 ton | 21.322 | 104 | 9. / 19 | %1,1 | – | – | – |
| Arpa | 7.544 ton | 3.864 | 195 | 87. / 99 | %0,01 | 8.100.000 | 254 | 6. / 99 |
| Baklagiller · 6 kalem | ||||||||
| Fasulye (Kuru) | 1.463.819 ton | 1.052.993 | 139 | 4. / 106 | %4,8 | 279.000 | 304 | 21. / 106 |
| Güvercin Bezelyesi | 224.587 ton | 193.160 | 116 | 4. / 26 | %4,8 | – | – | – |
| Börülce (Kuru) | 221.423 ton | 218.150 | 102 | 7. / 41 | %2,2 | – | – | – |
| Diğer Baklagiller | 37.289 ton | 35.095 | 106 | 25. / 105 | %0,84 | 4.059 | 126 | 62. / 105 |
| Nohut | 23.342 ton | 25.756 | 91 | 18. / 47 | %0,14 | 575.000 | 125 | 3. / 47 |
| Bezelye (Kuru) | 18.229 ton | 29.234 | 62 | 39. / 94 | %0,13 | 5.353 | 318 | 55. / 94 |
| Yağlı Tohumlar · 9 kalem | ||||||||
| Ayçiçeği | 1.200.000 ton | 1.100.000 | 109 | 11. / 74 | %2,3 | 2.195.000 | 226 | 5. / 74 |
| Yerfıstığı | 760.000 ton | 950.000 | 80 | 11. / 108 | %1,3 | 246.796 | 428 | 26. / 108 |
| Hindistan Cevizi | 513.879 ton | 86.627 | 593 | 14. / 84 | %0,78 | – | – | – |
| Susam | 272.670 ton | 366.464 | 74 | 10. / 69 | %4,1 | 14.439 | 71 | 33. / 69 |
| Palm Meyvesi | 78.693 ton | 5.603 | 1.404 | 37. / 43 | %0,02 | – | – | – |
| Diğer Yağlı Tohumlar | 49.565 ton | 43.006 | 115 | 9. / 63 | %2 | – | – | – |
| Soya | 42.738 ton | 35.723 | 120 | 53. / 102 | %0,01 | 180.000 | 412 | 32. / 102 |
| Aspir | 14.361 ton | 25.922 | 55 | 8. / 17 | %2,1 | 29.000 | 114 | 7. / 17 |
| Hint Yağı Tohumu | 3.000 ton | 6.000 | 50 | 15. / 32 | %0,17 | – | – | – |
| Kök ve Yumru Bitkiler · 5 kalem | ||||||||
| Manyok | 10.532.000 ton | 1.641.363 | 642 | 10. / 97 | %3,1 | – | – | – |
| Tatlı Patates | 2.227.515 ton | 346.027 | 644 | 4. / 112 | %2,4 | – | – | – |
| Patates | 560.929 ton | 64.702 | 867 | 59. / 151 | %0,14 | 6.900.000 | 3.525 | 11. / 151 |
| Yam | 9.375 ton | 1.513 | 620 | 39. / 59 | %0,01 | – | – | – |
| Diğer Kök ve Yumru Bitkiler | 2.221 ton | 993 | 224 | 47. / 60 | %0,02 | – | – | – |
| Sebzeler · 13 kalem | ||||||||
| Diğer Taze Sebzeler | 1.952.868 ton | 337.353 | 579 | 12. / 176 | %0,69 | 664.835 | 1.696 | 31. / 176 |
| Domates | 561.093 ton | 42.332 | 1.325 | 41. / 167 | %0,3 | 14.617.000 | 8.017 | 3. / 167 |
| Soğan (Kuru) | 218.982 ton | 21.222 | 1.032 | 55. / 138 | %0,2 | 2.632.000 | 4.008 | 6. / 138 |
| Karpuz | 102.931 ton | 14.041 | 733 | 61. / 123 | %0,1 | 3.198.000 | 5.055 | 3. / 123 |
| Lahana | 86.157 ton | 7.387 | 1.166 | 54. / 145 | %0,11 | 912.839 | 4.239 | 11. / 145 |
| Mısır (Taze) | 52.419 ton | 14.328 | 366 | 19. / 48 | %0,55 | – | – | – |
| Bamya | 43.910 ton | 9.690 | 453 | 19. / 56 | %0,33 | 28.152 | 658 | 23. / 56 |
| Biber | 15.855 ton | 603 | 2.629 | 77. / 126 | %0,04 | 3.428.038 | 4.009 | 3. / 126 |
| Bezelye (Taze) | 9.720 ton | 5.499 | 177 | 38. / 82 | %0,04 | 138.687 | 1.005 | 11. / 82 |
| Bakla (Taze) | 6.884 ton | 1.721 | 400 | 30. / 57 | %0,47 | 33.089 | 856 | 17. / 57 |
| Sarımsak (Taze) | 6.201 ton | 1.755 | 353 | 56. / 103 | %0,02 | 50.870 | 2.338 | 26. / 103 |
| Fasulye (Taze) | 5.458 ton | 1.047 | 521 | 57. / 104 | %0,02 | 507.061 | 1.376 | 4. / 104 |
| Havuç ve Şalgam | 1.396 ton | 484 | 288 | 108. / 129 | %0 | 895.209 | 6.023 | 6. / 129 |
| Meyveler · 12 kalem | ||||||||
| Muz | 3.269.970 ton | 316.335 | 1.034 | 9. / 117 | %2,3 | 875.000 | 6.773 | 26. / 117 |
| Pişirmelik Muz (Plantain) | 581.006 ton | 320.143 | 181 | 14. / 51 | %1,3 | – | – | – |
| Mango ve Guava | 493.552 ton | 36.737 | 1.343 | 19. / 101 | %0,79 | – | – | – |
| Ananas | 469.291 ton | 18.923 | 2.480 | 18. / 85 | %1,6 | – | – | – |
| Portakal | 393.584 ton | 28.301 | 1.391 | 26. / 115 | %0,59 | 1.610.000 | 3.106 | 13. / 115 |
| Diğer Meyveler | 202.246 ton | 31.813 | 636 | 27. / 136 | %0,52 | 723.870 | 1.861 | 13. / 136 |
| Diğer Tropik Meyveler | 50.648 ton | 19.839 | 255 | 25. / 78 | %0,21 | – | – | – |
| Diğer Narenciye | 48.006 ton | 14.142 | 339 | 18. / 58 | %0,36 | 3.576 | 1.055 | 35. / 58 |
| Üzüm | 16.640 ton | 2.632 | 632 | 72. / 91 | %0,02 | 3.468.000 | 932 | 7. / 91 |
| Limon | 10.484 ton | 1.794 | 584 | 54. / 106 | %0,05 | 1.730.000 | 3.187 | 5. / 106 |
| Armut | 5.192 ton | 692 | 750 | 61. / 85 | %0,02 | 630.500 | 2.833 | 3. / 85 |
| Erik | 4.183 ton | 630 | 664 | 61. / 87 | %0,03 | 376.000 | 1.742 | 6. / 87 |
| Kabuklu Yemişler · 2 kalem | ||||||||
| Kaju | 528.262 ton | 1.325.605 | 40 | 3. / 34 | %12,5 | – | – | – |
| Diğer Kabuklu Yemişler | 29.502 ton | 6.338 | 465 | 10. / 65 | %2,7 | 2.945 | 252 | 40. / 65 |
| Çay, Kahve ve Kakao · 3 kalem | ||||||||
| Çay (Yaş) | 128.783 ton | 17.185 | 749 | 15. / 46 | %0,39 | 1.414.000 | 1.745 | 5. / 46 |
| Kahve (Çiğ) | 77.417 ton | 325.635 | 24 | 16. / 78 | %0,69 | – | – | – |
| Kakao | 15.000 ton | 20.907 | 72 | 22. / 57 | %0,29 | – | – | – |
| Endüstri Bitkileri · 6 kalem | ||||||||
| Şeker Kamışı | 3.343.955 ton | 48.196 | 6.938 | 35. / 94 | %0,17 | – | – | – |
| Pamuk (Kütlü) | 282.510 ton | 445.817 | 63 | 20. / 83 | %0,39 | 2.243.000 | 480 | 8. / 83 |
| Tütün | 117.464 ton | 157.664 | 75 | 9. / 118 | %1,9 | 108.000 | 138 | 10. / 118 |
| Sisal | 61.216 ton | 81.035 | 76 | 2. / 23 | %26,2 | – | – | – |
| Diğer Lif Bitkileri | 8.032 ton | 1.611 | 499 | 7. / 21 | %1,2 | – | – | – |
| Pire Otu | 2.866 ton | 7.161 | 40 | 1. / 7 | %39,3 | – | – | – |
| Baharat ve Aromatik Bitkiler · 6 kalem | ||||||||
| Karanfil (Baharat) | 8.575 ton | 7.019 | 122 | 3. / 9 | %4,3 | – | – | – |
| Kırmızı Biber (Kuru) | 6.777 ton | 3.041 | 223 | 31. / 56 | %0,12 | 16.151 | 234 | 25. / 56 |
| Zencefil | 4.191 ton | 1.709 | 245 | 22. / 43 | %0,09 | – | – | – |
| Anason, Kimyon ve Diğer Baharat Tohumları | 1.359 ton | 1.348 | 101 | 20. / 31 | %0,05 | 27.918 | 69 | 9. / 31 |
| Muskat ve Kakule | 819 ton | 1.764 | 46 | 8. / 21 | %0,42 | – | – | – |
| Karabiber | 437 ton | 983 | 44 | 30. / 47 | %0,05 | – | – | – |
Hayvancılık
Hayvan varlığı baş (kanatlılar adet, arı kovan); et, süt, yumurta ve bal ton. Verim: ette karkas ağırlığı, sütte sağılan hayvan başına süt, yumurtada tavuk başına yumurta; yanında hayvan başına verimde dünya sırası.
| Ürün | Üretim / sayı | Kesilen, sağılan ya da yumurtlayan hayvan | Verim (hayvan başına) | Dünya sırası (üretim) | Dünya payı | Türkiye üretimi | Türkiye verimi | Türkiye dünya sırası (üretim) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hayvan Varlığı · 8 kalem | ||||||||
| Sığır | 39.053.013 baş | – | – | 9. / 189 | %2,5 | 16.824.208 | – | 20. / 189 |
| Tavuk | 33.458.000 adet | – | – | 78. / 179 | %0,12 | 379.627.000 | – | 11. / 179 |
| Keçi | 28.630.227 baş | – | – | 10. / 180 | %2,4 | 10.822.084 | – | 22. / 180 |
| Koyun | 9.505.944 baş | – | – | 37. / 176 | %0,7 | 44.080.584 | – | 7. / 176 |
| Arı Kovanı | 3.115.721 kovan | – | – | 6. / 98 | %3,1 | 8.961.975 | – | 3. / 98 |
| Ördek | 1.356.000 adet | – | – | 33. / 76 | %0,11 | 390.000 | – | 41. / 76 |
| Domuz | 539.088 baş | – | – | 77. / 170 | %0,06 | 1.724 | – | 167. / 170 |
| Eşek | 191.331 baş | – | – | 26. / 104 | %0,35 | 65.003 | – | 36. / 104 |
| Et · 6 kalem | ||||||||
| Sığır Eti | 666.227 ton | 4.585.729 kesilen | 145 kg/hayvan · 137. / 188 | 20. / 188 | %0,96 | 1.483.042 | 292 kg/hayvan | 8. / 188 |
| Tavuk Eti | 147.450 ton | 101.213.000 kesilen | 1,46 kg/hayvan · 83. / 187 | 72. / 188 | %0,11 | 2.512.131 | 1,84 kg/hayvan | 9. / 188 |
| Keçi Eti | 127.100 ton | 4.478.470 kesilen | 28 kg/hayvan · 9. / 169 | 8. / 169 | %1,6 | 99.532 | 19 kg/hayvan | 10. / 169 |
| Domuz Eti | 58.775 ton | 386.519 kesilen | 152 kg/hayvan · 4. / 170 | 66. / 170 | %0,05 | – | – | – |
| Koyun Eti | 54.500 ton | 2.481.062 kesilen | 22 kg/hayvan · 34. / 175 | 37. / 175 | %0,47 | 509.539 | 23 kg/hayvan | 4. / 175 |
| Ördek Eti | 1.316 ton | 1.316.000 kesilen | 1 kg/hayvan · 62. / 71 | 40. / 71 | %0,02 | 464 | 1,3 kg/hayvan | 48. / 71 |
| Süt · 2 kalem | ||||||||
| İnek Sütü | 4.130.285 ton | 7.143.377 sağılan | 578 kg/hayvan · 142. / 182 | 31. / 182 | %0,52 | 21.040.442 | 3.380 kg/hayvan | 10. / 182 |
| Keçi Sütü | 268.856 ton | 5.206.042 sağılan | 52 kg/hayvan · 77. / 103 | 19. / 109 | %1,3 | 482.247 | 99 kg/hayvan | 7. / 109 |
| Yumurta, Bal ve Diğer · 5 kalem | ||||||||
| Tavuk Yumurtası | 319.766 ton | 43.639.000 yumurtlayan | 163 adet/hayvan · 94. / 169 | 33. / 172 | %0,34 | 1.322.193 | 194 adet/hayvan | 9. / 172 |
| Bal | 31.902 ton | – | – | 14. / 121 | %1,6 | 95.492 | – | 3. / 121 |
| Yapağı (Yün) | 7.570 ton | – | – | 34. / 69 | %0,45 | 84.270 | – | 4. / 69 |
| Balmumu | 1.908 ton | – | – | 8. / 43 | %3 | 3.316 | – | 6. / 43 |
| Diğer Kanatlı Yumurtası | 1.850 ton | 530.000 yumurtlayan | 66 adet/hayvan · 17. / 25 | 21. / 39 | %0,03 | – | – | – |
Türkiye ile Karşılaştırma
Tanzanya ile Türkiye'nin ortak 42 bitkisel ürünü, Tanzanya üretimine göre sıralı. Verim kg/da (üretim / hasat alanı). "Verim oranı" 1 kattan büyükse Tanzanya verimi Türkiye'den yüksektir. Değerler FAOSTAT'tır; Türkiye'nin FAO alanı TÜİK hasat edilen alanıdır, bu yüzden buradaki Türkiye verimi sitenin Türkiye bölümlerindeki (ekilen alan esaslı) verimden biraz yüksek olabilir.
| Ürün | Tanzanya üretimi (ton) | Türkiye üretimi (ton) | Üretim oranı | Tanzanya verimi | Türkiye verimi | Verim oranı |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Mısır (Dane) | 10.084.000 | 8.100.000 | 1,2 kat | 176 | 1.026 | %17,1 |
| Çeltik | 4.052.141 | 1.019.000 | 4 kat | 311 | 791 | %39,3 |
| Muz | 3.269.970 | 875.000 | 3,7 kat | 1.034 | 6.773 | %15,3 |
| Diğer Taze Sebzeler | 1.952.868 | 664.835 | 2,9 kat | 579 | 1.696 | %34,1 |
| Fasulye (Kuru) | 1.463.819 | 279.000 | 5,2 kat | 139 | 304 | %45,8 |
| Ayçiçeği | 1.200.000 | 2.195.000 | %54,7 | 109 | 226 | %48,3 |
| Sorgum (Dane) | 800.000 | 96 | 8.333 kat | 107 | 800 | %13,3 |
| Yerfıstığı | 760.000 | 246.796 | 3,1 kat | 80 | 428 | %18,7 |
| Domates | 561.093 | 14.617.000 | %3,8 | 1.325 | 8.017 | %16,5 |
| Patates | 560.929 | 6.900.000 | %8,1 | 867 | 3.525 | %24,6 |
| Portakal | 393.584 | 1.610.000 | %24,4 | 1.391 | 3.106 | %44,8 |
| Darı | 325.000 | 3.774 | 86 kat | 108 | 380 | %28,5 |
| Pamuk (Kütlü) | 282.510 | 2.243.000 | %12,6 | 63 | 480 | %13,2 |
| Susam | 272.670 | 14.439 | 19 kat | 74 | 71 | 1,1 kat |
| Soğan (Kuru) | 218.982 | 2.632.000 | %8,3 | 1.032 | 4.008 | %25,7 |
| Diğer Meyveler | 202.246 | 723.870 | %27,9 | 636 | 1.861 | %34,2 |
| Çay (Yaş) | 128.783 | 1.414.000 | %9,1 | 749 | 1.745 | %42,9 |
| Buğday | 119.000 | 20.800.000 | %0,57 | 138 | 300 | %45,8 |
| Tütün | 117.464 | 108.000 | 1,1 kat | 75 | 138 | %53,8 |
| Karpuz | 102.931 | 3.198.000 | %3,2 | 733 | 5.055 | %14,5 |
| Lahana | 86.157 | 912.839 | %9,4 | 1.166 | 4.239 | %27,5 |
| Diğer Narenciye | 48.006 | 3.576 | 13 kat | 339 | 1.055 | %32,2 |
| Bamya | 43.910 | 28.152 | 1,6 kat | 453 | 658 | %68,9 |
| Soya | 42.738 | 180.000 | %23,7 | 120 | 412 | %29,1 |
| Diğer Baklagiller | 37.289 | 4.059 | 9,2 kat | 106 | 126 | %84,5 |
| Diğer Kabuklu Yemişler | 29.502 | 2.945 | 10 kat | 465 | 252 | 1,8 kat |
| Nohut | 23.342 | 575.000 | %4,1 | 91 | 125 | %72,4 |
| Bezelye (Kuru) | 18.229 | 5.353 | 3,4 kat | 62 | 318 | %19,6 |
| Üzüm | 16.640 | 3.468.000 | %0,48 | 632 | 932 | %67,9 |
| Biber | 15.855 | 3.428.038 | %0,46 | 2.629 | 4.009 | %65,6 |
| Aspir | 14.361 | 29.000 | %49,5 | 55 | 114 | %48,5 |
| Limon | 10.484 | 1.730.000 | %0,61 | 584 | 3.187 | %18,3 |
| Bezelye (Taze) | 9.720 | 138.687 | %7 | 177 | 1.005 | %17,6 |
| Arpa | 7.544 | 8.100.000 | %0,09 | 195 | 254 | %77 |
| Bakla (Taze) | 6.884 | 33.089 | %20,8 | 400 | 856 | %46,7 |
| Kırmızı Biber (Kuru) | 6.777 | 16.151 | %42 | 223 | 234 | %95,1 |
| Sarımsak (Taze) | 6.201 | 50.870 | %12,2 | 353 | 2.338 | %15,1 |
| Fasulye (Taze) | 5.458 | 507.061 | %1,1 | 521 | 1.376 | %37,9 |
| Armut | 5.192 | 630.500 | %0,82 | 750 | 2.833 | %26,5 |
| Erik | 4.183 | 376.000 | %1,1 | 664 | 1.742 | %38,1 |
| Havuç ve Şalgam | 1.396 | 895.209 | %0,16 | 288 | 6.023 | %4,8 |
| Anason, Kimyon ve Diğer Baharat Tohumları | 1.359 | 27.918 | %4,9 | 101 | 69 | 1,5 kat |
Kaynak: FAOSTAT QCL (üretim, hasat alanı, hayvan varlığı) ve RL (arazi), erişim 11 Ekim 2026; tarımsal GSYH, GSYH ve istihdam payları Dünya Bankası WDI. Türkiye değerleri karşılaştırma tutarlı olsun diye FAOSTAT'tan alınmıştır; sitenin il ve ilçe bölümlerindeki TÜİK rakamlarından küçük farklar olabilir.