Sudan Tarım Profili
Sudan için FAOSTAT verileriyle tarım alanları, bitkisel ve hayvansal üretim, dünya sıralamaları ve Türkiye ile karşılaştırma (2024).
Öne Çıkanlar
- Dünya sıralamasında 1. Deve Eti · 2. Kavun Çekirdeği, Keçi Sütü · 3. Susam
- En çok üretilen: Sorgum (Dane) 5,4 mn t, Şeker Kamışı 4,2 mn t, Yerfıstığı 1,7 mn t
- Tarım alanı Türkiye'nin 2,9 katı · dünyada 10.
- Verim ortak 35 üründen 7 tanesinde Türkiye'den yüksek (Sorgum (Dane): 63 / 800 kg/da)
- Türkiye ile ikisi de dünya ilk 10'unda: Koyun Sütü, Koyun Eti
Arazi Kullanımı
Hektar (ha); FAOSTAT 2024 (yoksa 2023).
| Kalem | Sudan (ha) | Türkiye (ha) | Türkiye'ye göre |
|---|---|---|---|
| Ülke yüzölçümü | 187.800.000 | 78.535.000 | 2,4 kat |
| Tarım alanı | 112.665.000 | 38.640.000 | 2,9 kat |
| Ekili alan (işlenen + kalıcı ürün) | 21.211.000 | 24.024.000 | %88,3 |
| İşlenen tarım alanı | 20.995.000 | 20.224.000 | 1 kat |
| Kalıcı ürün alanı (bağ-bahçe vb.) | 216.000 | 3.799.000 | %5,7 |
| Çayır ve mera | 91.454.000 | 14.617.000 | 6,3 kat |
| Sulama altyapısı olan alan | 1.852.000 | 7.204.000 | %25,7 |
| Fiilen sulanan alan | 1.566.600 | 4.914.000 | %31,9 |
| Organik tarım alanı | 38.470 | 241.000 | %16 |
| Orman alanı | 22.154.540 | 22.688.680 | %97,6 |
Tarım ve Ekonomi
Dünya Bankası (WDI): tarım, ormancılık ve balıkçılık katma değeri (cari ABD doları), bunun GSYH içindeki payı ve tarımın istihdamdaki payı. Sıra 2024 değeri olan ülkeler arasındadır.
Bitkisel Üretim
FAOSTAT 2024. Dünya sırası o üründe veri bildiren ülkeler arasındadır (Çin anakarası, Tayvan, Hong Kong ve Makao ayrı). Verim üretimin hasat alanına bölünmesidir.
| Ürün | Üretim | Hasat alanı (ha) | Verim (kg/da) | Dünya sırası (üretim) | Dünya payı | Türkiye üretimi | Türkiye verimi (kg/da) | Türkiye dünya sırası (üretim) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Tahıllar · 5 kalem | ||||||||
| Sorgum (Dane) | 5.393.620 ton | 8.525.030 | 63 | 4. / 107 | %8,4 | 96 | 800 | 100. / 107 |
| Darı | 792.943 ton | 2.881.970 | 28 | 9. / 74 | %2,6 | 3.774 | 380 | 56. / 74 |
| Buğday | 490.320 ton | 155.830 | 315 | 62. / 121 | %0,06 | 20.800.000 | 300 | 10. / 121 |
| Çeltik | 27.818 ton | 6.264 | 444 | 89. / 115 | %0 | 1.019.000 | 791 | 42. / 115 |
| Mısır (Dane) | 22.170 ton | 22.847 | 97 | 122. / 162 | %0 | 8.100.000 | 1.026 | 19. / 162 |
| Baklagiller · 5 kalem | ||||||||
| Bakla (Yemeklik) | 185.263 ton | 27.665 | 670 | 8. / 63 | %3 | 6.580 | 274 | 40. / 63 |
| Börülce (Kuru) | 182.149 ton | 231.525 | 79 | 10. / 41 | %1,8 | – | – | – |
| Nohut | 103.712 ton | 25.275 | 410 | 13. / 47 | %0,61 | 575.000 | 125 | 3. / 47 |
| Diğer Baklagiller | 95.318 ton | 107.039 | 89 | 14. / 105 | %2,1 | 4.059 | 126 | 62. / 105 |
| Fasulye (Kuru) | 12.852 ton | 3.506 | 367 | 65. / 106 | %0,04 | 279.000 | 304 | 21. / 106 |
| Yağlı Tohumlar · 6 kalem | ||||||||
| Yerfıstığı | 1.683.800 ton | 2.450.200 | 69 | 6. / 108 | %2,9 | 246.796 | 428 | 26. / 108 |
| Susam | 626.173 ton | 2.242.900 | 28 | 3. / 69 | %9,4 | 14.439 | 71 | 33. / 69 |
| Kavun Çekirdeği | 90.486 ton | 470.652 | 19 | 2. / 14 | %9,3 | – | – | – |
| Ayçiçeği | 59.500 ton | 132.700 | 45 | 30. / 74 | %0,11 | 2.195.000 | 226 | 5. / 74 |
| Diğer Yağlı Tohumlar | 13.777 ton | 15.597 | 88 | 33. / 63 | %0,57 | – | – | – |
| Hint Yağı Tohumu | 1.000 ton | 2.000 | 50 | 20. / 32 | %0,06 | – | – | – |
| Kök ve Yumru Bitkiler · 3 kalem | ||||||||
| Patates | 542.795 ton | 44.939 | 1.208 | 63. / 151 | %0,14 | 6.900.000 | 3.525 | 11. / 151 |
| Tatlı Patates | 278.269 ton | 40.036 | 695 | 31. / 112 | %0,31 | – | – | – |
| Yam | 173.485 ton | 83.215 | 208 | 15. / 59 | %0,19 | – | – | – |
| Sebzeler · 15 kalem | ||||||||
| Soğan (Kuru) | 1.630.177 ton | 89.825 | 1.815 | 17. / 138 | %1,5 | 2.632.000 | 4.008 | 6. / 138 |
| Domates | 643.024 ton | 47.362 | 1.358 | 38. / 167 | %0,34 | 14.617.000 | 8.017 | 3. / 167 |
| Diğer Taze Sebzeler | 316.194 ton | 46.534 | 679 | 51. / 176 | %0,11 | 664.835 | 1.696 | 31. / 176 |
| Bamya | 303.831 ton | 27.234 | 1.116 | 7. / 56 | %2,3 | 28.152 | 658 | 23. / 56 |
| Hıyar | 230.449 ton | 18.527 | 1.244 | 20. / 133 | %0,26 | 1.742.900 | 5.293 | 3. / 133 |
| Karpuz | 173.501 ton | 37.639 | 461 | 44. / 123 | %0,17 | 3.198.000 | 5.055 | 3. / 123 |
| Patlıcan | 89.525 ton | 11.621 | 770 | 24. / 98 | %0,16 | 827.004 | 5.145 | 5. / 98 |
| Havuç ve Şalgam | 45.922 ton | 8.087 | 568 | 65. / 129 | %0,1 | 895.209 | 6.023 | 6. / 129 |
| Kavun | 40.618 ton | 1.752 | 2.318 | 47. / 97 | %0,14 | 1.479.000 | 2.619 | 4. / 97 |
| Biber | 36.865 ton | 5.068 | 727 | 58. / 126 | %0,08 | 3.428.038 | 4.009 | 3. / 126 |
| Kabak | 33.917 ton | 2.122 | 1.598 | 61. / 124 | %0,1 | 741.952 | 812 | 9. / 124 |
| Sarımsak (Taze) | 30.712 ton | 3.312 | 927 | 29. / 103 | %0,1 | 50.870 | 2.338 | 26. / 103 |
| Lahana | 2.905 ton | 409 | 710 | 117. / 145 | %0 | 912.839 | 4.239 | 11. / 145 |
| Karnabahar ve Brokoli | 752 ton | 35 | 2.149 | 81. / 95 | %0 | 393.214 | 2.476 | 7. / 95 |
| Fasulye (Taze) | 370 ton | 64 | 578 | 92. / 104 | %0 | 507.061 | 1.376 | 4. / 104 |
| Meyveler · 8 kalem | ||||||||
| Muz | 952.279 ton | 53.668 | 1.774 | 25. / 117 | %0,68 | 875.000 | 6.773 | 26. / 117 |
| Mango ve Guava | 727.200 ton | 35.340 | 2.058 | 15. / 101 | %1,2 | – | – | – |
| Hurma | 443.134 ton | 37.065 | 1.196 | 7. / 36 | %4,5 | – | – | – |
| Limon | 415.369 ton | 32.377 | 1.283 | 14. / 106 | %1,8 | 1.730.000 | 3.187 | 5. / 106 |
| Diğer Meyveler | 324.482 ton | 53.730 | 604 | 20. / 136 | %0,83 | 723.870 | 1.861 | 13. / 136 |
| Greyfurt (Altıntop) | 310.644 ton | 29.365 | 1.058 | 6. / 74 | %3,1 | 150.000 | 2.880 | 8. / 74 |
| Portakal | 185.772 ton | 24.903 | 746 | 33. / 115 | %0,28 | 1.610.000 | 3.106 | 13. / 115 |
| Ananas | 3.670 ton | 823 | 446 | 64. / 85 | %0,01 | – | – | – |
| Endüstri Bitkileri · 2 kalem | ||||||||
| Şeker Kamışı | 4.220.463 ton | 62.527 | 6.750 | 32. / 94 | %0,22 | – | – | – |
| Pamuk (Kütlü) | 358.800 ton | 244.700 | 147 | 16. / 83 | %0,49 | 2.243.000 | 480 | 8. / 83 |
| Baharat ve Aromatik Bitkiler · 1 kalem | ||||||||
| Kırmızı Biber (Kuru) | 10.665 ton | 3.178 | 336 | 29. / 56 | %0,2 | 16.151 | 234 | 25. / 56 |
Hayvancılık
Hayvan varlığı baş (kanatlılar adet, arı kovan); et, süt, yumurta ve bal ton. Verim: ette karkas ağırlığı, sütte sağılan hayvan başına süt, yumurtada tavuk başına yumurta; yanında hayvan başına verimde dünya sırası.
| Ürün | Üretim / sayı | Kesilen, sağılan ya da yumurtlayan hayvan | Verim (hayvan başına) | Dünya sırası (üretim) | Dünya payı | Türkiye üretimi | Türkiye verimi | Türkiye dünya sırası (üretim) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hayvan Varlığı · 9 kalem | ||||||||
| Tavuk | 50.207.000 adet | – | – | 57. / 179 | %0,18 | 379.627.000 | – | 11. / 179 |
| Koyun | 40.705.303 baş | – | – | 9. / 176 | %3 | 44.080.584 | – | 7. / 176 |
| Keçi | 31.879.279 baş | – | – | 9. / 180 | %2,7 | 10.822.084 | – | 22. / 180 |
| Sığır | 31.256.148 baş | – | – | 11. / 189 | %2 | 16.824.208 | – | 20. / 189 |
| Eşek | 7.677.752 baş | – | – | 2. / 104 | %14,2 | 65.003 | – | 36. / 104 |
| Deve | 4.839.720 baş | – | – | 3. / 46 | %10,9 | 1.137 | – | 40. / 46 |
| At | 796.418 baş | – | – | 12. / 143 | %1,4 | 70.360 | – | 55. / 143 |
| Arı Kovanı | 76.466 kovan | – | – | 65. / 98 | %0,08 | 8.961.975 | – | 3. / 98 |
| Katır | 642 baş | – | – | 53. / 65 | %0,01 | 13.856 | – | 26. / 65 |
| Et · 5 kalem | ||||||||
| Sığır Eti | 366.282 ton | 3.357.625 kesilen | 109 kg/hayvan · 167. / 188 | 35. / 188 | %0,53 | 1.483.042 | 292 kg/hayvan | 8. / 188 |
| Koyun Eti | 272.421 ton | 15.348.965 kesilen | 18 kg/hayvan · 67. / 175 | 7. / 175 | %2,4 | 509.539 | 23 kg/hayvan | 4. / 175 |
| Deve Eti | 145.228 ton | 540.226 kesilen | 269 kg/hayvan · 6. / 37 | 1. / 37 | %22 | – | – | – |
| Keçi Eti | 113.510 ton | 12.696.397 kesilen | 9 kg/hayvan · 149. / 169 | 9. / 169 | %1,5 | 99.532 | 19 kg/hayvan | 10. / 169 |
| Tavuk Eti | 76.042 ton | 33.638.000 kesilen | 2,26 kg/hayvan · 11. / 187 | 93. / 188 | %0,06 | 2.512.131 | 1,84 kg/hayvan | 9. / 188 |
| Süt · 4 kalem | ||||||||
| İnek Sütü | 2.956.068 ton | 8.098.054 sağılan | 365 kg/hayvan · 155. / 182 | 42. / 182 | %0,37 | 21.040.442 | 3.380 kg/hayvan | 10. / 182 |
| Keçi Sütü | 1.143.484 ton | 18.594.674 sağılan | 61 kg/hayvan · 70. / 103 | 2. / 109 | %5,6 | 482.247 | 99 kg/hayvan | 7. / 109 |
| Koyun Sütü | 410.963 ton | 22.809.876 sağılan | 18 kg/hayvan · 65. / 70 | 9. / 76 | %4,2 | 906.945 | 47 kg/hayvan | 3. / 76 |
| Deve Sütü | 61.493 ton | 1.692.098 sağılan | 36 kg/hayvan · 27. / 29 | 9. / 29 | %1,5 | – | – | – |
| Yumurta, Bal ve Diğer · 2 kalem | ||||||||
| Tavuk Yumurtası | 60.051 ton | 9.760.000 yumurtlayan | 103 adet/hayvan · 100. / 169 | 76. / 172 | %0,06 | 1.322.193 | 194 adet/hayvan | 9. / 172 |
| Bal | 745 ton | – | – | 90. / 121 | %0,04 | 95.492 | – | 3. / 121 |
Türkiye ile Karşılaştırma
Sudan ile Türkiye'nin ortak 35 bitkisel ürünü, Sudan üretimine göre sıralı. Verim kg/da (üretim / hasat alanı). "Verim oranı" 1 kattan büyükse Sudan verimi Türkiye'den yüksektir. Değerler FAOSTAT'tır; Türkiye'nin FAO alanı TÜİK hasat edilen alanıdır, bu yüzden buradaki Türkiye verimi sitenin Türkiye bölümlerindeki (ekilen alan esaslı) verimden biraz yüksek olabilir.
| Ürün | Sudan üretimi (ton) | Türkiye üretimi (ton) | Üretim oranı | Sudan verimi | Türkiye verimi | Verim oranı |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Sorgum (Dane) | 5.393.620 | 96 | 56.184 kat | 63 | 800 | %7,9 |
| Yerfıstığı | 1.683.800 | 246.796 | 6,8 kat | 69 | 428 | %16,1 |
| Soğan (Kuru) | 1.630.177 | 2.632.000 | %61,9 | 1.815 | 4.008 | %45,3 |
| Muz | 952.279 | 875.000 | 1,1 kat | 1.774 | 6.773 | %26,2 |
| Darı | 792.943 | 3.774 | 210 kat | 28 | 380 | %7,2 |
| Domates | 643.024 | 14.617.000 | %4,4 | 1.358 | 8.017 | %16,9 |
| Susam | 626.173 | 14.439 | 43 kat | 28 | 71 | %39,5 |
| Patates | 542.795 | 6.900.000 | %7,9 | 1.208 | 3.525 | %34,3 |
| Buğday | 490.320 | 20.800.000 | %2,4 | 315 | 300 | 1 kat |
| Limon | 415.369 | 1.730.000 | %24 | 1.283 | 3.187 | %40,3 |
| Pamuk (Kütlü) | 358.800 | 2.243.000 | %16 | 147 | 480 | %30,5 |
| Diğer Meyveler | 324.482 | 723.870 | %44,8 | 604 | 1.861 | %32,5 |
| Diğer Taze Sebzeler | 316.194 | 664.835 | %47,6 | 679 | 1.696 | %40,1 |
| Greyfurt (Altıntop) | 310.644 | 150.000 | 2,1 kat | 1.058 | 2.880 | %36,7 |
| Bamya | 303.831 | 28.152 | 11 kat | 1.116 | 658 | 1,7 kat |
| Hıyar | 230.449 | 1.742.900 | %13,2 | 1.244 | 5.293 | %23,5 |
| Portakal | 185.772 | 1.610.000 | %11,5 | 746 | 3.106 | %24 |
| Bakla (Yemeklik) | 185.263 | 6.580 | 28 kat | 670 | 274 | 2,4 kat |
| Karpuz | 173.501 | 3.198.000 | %5,4 | 461 | 5.055 | %9,1 |
| Nohut | 103.712 | 575.000 | %18 | 410 | 125 | 3,3 kat |
| Diğer Baklagiller | 95.318 | 4.059 | 23 kat | 89 | 126 | %70,8 |
| Patlıcan | 89.525 | 827.004 | %10,8 | 770 | 5.145 | %15 |
| Ayçiçeği | 59.500 | 2.195.000 | %2,7 | 45 | 226 | %19,8 |
| Havuç ve Şalgam | 45.922 | 895.209 | %5,1 | 568 | 6.023 | %9,4 |
| Kavun | 40.618 | 1.479.000 | %2,7 | 2.318 | 2.619 | %88,5 |
| Biber | 36.865 | 3.428.038 | %1,1 | 727 | 4.009 | %18,1 |
| Kabak | 33.917 | 741.952 | %4,6 | 1.598 | 812 | 2 kat |
| Sarımsak (Taze) | 30.712 | 50.870 | %60,4 | 927 | 2.338 | %39,7 |
| Çeltik | 27.818 | 1.019.000 | %2,7 | 444 | 791 | %56,2 |
| Mısır (Dane) | 22.170 | 8.100.000 | %0,27 | 97 | 1.026 | %9,5 |
| Fasulye (Kuru) | 12.852 | 279.000 | %4,6 | 367 | 304 | 1,2 kat |
| Kırmızı Biber (Kuru) | 10.665 | 16.151 | %66 | 336 | 234 | 1,4 kat |
| Lahana | 2.905 | 912.839 | %0,32 | 710 | 4.239 | %16,8 |
| Karnabahar ve Brokoli | 752 | 393.214 | %0,19 | 2.149 | 2.476 | %86,8 |
| Fasulye (Taze) | 370 | 507.061 | %0,07 | 578 | 1.376 | %42 |
Kaynak: FAOSTAT QCL (üretim, hasat alanı, hayvan varlığı) ve RL (arazi), erişim 11 Ekim 2026; tarımsal GSYH, GSYH ve istihdam payları Dünya Bankası WDI. Türkiye değerleri karşılaştırma tutarlı olsun diye FAOSTAT'tan alınmıştır; sitenin il ve ilçe bölümlerindeki TÜİK rakamlarından küçük farklar olabilir.