Somali Tarım Profili
Somali için FAOSTAT verileriyle tarım alanları, bitkisel ve hayvansal üretim, dünya sıralamaları ve Türkiye ile karşılaştırma (2024).
Öne Çıkanlar
- Dünya sıralamasında 2. Deve Sütü
- En çok üretilen: Şeker Kamışı 215,2 bin t, Diğer Meyveler 147,8 bin t, Manyok 98,5 bin t
- Tarım alanı Türkiye'nin 1,1 katı · dünyada 21.
- Verim ortak 18 üründen 0 tanesinde Türkiye'den yüksek (Diğer Meyveler: 1.158 / 1.861 kg/da)
Arazi Kullanımı
Hektar (ha); FAOSTAT 2024 (yoksa 2023).
| Kalem | Somali (ha) | Türkiye (ha) | Türkiye'ye göre |
|---|---|---|---|
| Ülke yüzölçümü | 63.765.700 | 78.535.000 | %81,2 |
| Tarım alanı | 44.130.150 | 38.640.000 | 1,1 kat |
| Ekili alan (işlenen + kalıcı ürün) | 1.130.150 | 24.024.000 | %4,7 |
| İşlenen tarım alanı | 1.100.000 | 20.224.000 | %5,4 |
| Kalıcı ürün alanı (bağ-bahçe vb.) | 30.150 | 3.799.000 | %0,79 |
| Çayır ve mera | 43.000.000 | 14.617.000 | 2,9 kat |
| Sulama altyapısı olan alan | 200.000 | 7.204.000 | %2,8 |
| Orman alanı | 4.905.700 | 22.688.680 | %21,6 |
Tarım ve Ekonomi
Dünya Bankası (WDI): tarım, ormancılık ve balıkçılık katma değeri (cari ABD doları), bunun GSYH içindeki payı ve tarımın istihdamdaki payı. Sıra 2024 değeri olan ülkeler arasındadır.
Bitkisel Üretim
FAOSTAT 2024. Dünya sırası o üründe veri bildiren ülkeler arasındadır (Çin anakarası, Tayvan, Hong Kong ve Makao ayrı). Verim üretimin hasat alanına bölünmesidir.
| Ürün | Üretim | Hasat alanı (ha) | Verim (kg/da) | Dünya sırası (üretim) | Dünya payı | Türkiye üretimi | Türkiye verimi (kg/da) | Türkiye dünya sırası (üretim) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Tahıllar · 4 kalem | ||||||||
| Mısır (Dane) | 69.000 ton | 100.000 | 69 | 109. / 162 | %0,01 | 8.100.000 | 1.026 | 19. / 162 |
| Sorgum (Dane) | 56.000 ton | 250.000 | 22 | 46. / 107 | %0,09 | 96 | 800 | 100. / 107 |
| Çeltik | 2.000 ton | 1.000 | 200 | 105. / 115 | %0 | 1.019.000 | 791 | 42. / 115 |
| Buğday | 1.063 ton | 2.654 | 40 | 111. / 121 | %0 | 20.800.000 | 300 | 10. / 121 |
| Baklagiller · 1 kalem | ||||||||
| Fasulye (Kuru) | 27.393 ton | 91.330 | 30 | 57. / 106 | %0,09 | 279.000 | 304 | 21. / 106 |
| Yağlı Tohumlar · 3 kalem | ||||||||
| Hindistan Cevizi | 18.186 ton | 6.627 | 274 | 48. / 84 | %0,03 | – | – | – |
| Susam | 16.543 ton | 37.510 | 44 | 31. / 69 | %0,25 | 14.439 | 71 | 33. / 69 |
| Yerfıstığı | 8.502 ton | 7.852 | 108 | 71. / 108 | %0,01 | 246.796 | 428 | 26. / 108 |
| Kök ve Yumru Bitkiler · 2 kalem | ||||||||
| Manyok | 98.460 ton | 10.329 | 953 | 53. / 97 | %0,03 | – | – | – |
| Tatlı Patates | 8.843 ton | 892 | 991 | 72. / 112 | %0,01 | – | – | – |
| Sebzeler · 4 kalem | ||||||||
| Diğer Taze Sebzeler | 80.688 ton | 7.381 | 1.093 | 81. / 176 | %0,03 | 664.835 | 1.696 | 31. / 176 |
| Karpuz | 11.415 ton | 1.158 | 986 | 89. / 123 | %0,01 | 3.198.000 | 5.055 | 3. / 123 |
| Domates | 10.194 ton | 6.753 | 151 | 122. / 167 | %0,01 | 14.617.000 | 8.017 | 3. / 167 |
| Soğan (Kuru) | 5.673 ton | 3.818 | 149 | 121. / 138 | %0,01 | 2.632.000 | 4.008 | 6. / 138 |
| Meyveler · 7 kalem | ||||||||
| Diğer Meyveler | 147.774 ton | 12.764 | 1.158 | 33. / 136 | %0,38 | 723.870 | 1.861 | 13. / 136 |
| Muz | 23.554 ton | 1.381 | 1.706 | 76. / 117 | %0,02 | 875.000 | 6.773 | 26. / 117 |
| Limon | 19.862 ton | 3.429 | 579 | 51. / 106 | %0,09 | 1.730.000 | 3.187 | 5. / 106 |
| Hurma | 14.221 ton | 2.798 | 508 | 25. / 36 | %0,14 | – | – | – |
| Portakal | 11.128 ton | 1.509 | 737 | 75. / 115 | %0,02 | 1.610.000 | 3.106 | 13. / 115 |
| Greyfurt (Altıntop) | 5.906 ton | 1.236 | 478 | 40. / 74 | %0,06 | 150.000 | 2.880 | 8. / 74 |
| Mango ve Guava | 1.210 ton | 403 | 300 | 81. / 101 | %0 | – | – | – |
| Endüstri Bitkileri · 3 kalem | ||||||||
| Şeker Kamışı | 215.200 ton | 6.088 | 3.535 | 71. / 94 | %0,01 | – | – | – |
| Pamuk (Kütlü) | 7.418 ton | 18.571 | 40 | 51. / 83 | %0,01 | 2.243.000 | 480 | 8. / 83 |
| Tütün | 146 ton | 349 | 42 | 107. / 118 | %0 | 108.000 | 138 | 10. / 118 |
Hayvancılık
Hayvan varlığı baş (kanatlılar adet, arı kovan); et, süt, yumurta ve bal ton. Verim: ette karkas ağırlığı, sütte sağılan hayvan başına süt, yumurtada tavuk başına yumurta; yanında hayvan başına verimde dünya sırası.
| Ürün | Üretim / sayı | Kesilen, sağılan ya da yumurtlayan hayvan | Verim (hayvan başına) | Dünya sırası (üretim) | Dünya payı | Türkiye üretimi | Türkiye verimi | Türkiye dünya sırası (üretim) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hayvan Varlığı · 9 kalem | ||||||||
| Keçi | 11.301.103 baş | – | – | 21. / 180 | %0,95 | 10.822.084 | – | 22. / 180 |
| Koyun | 7.987.932 baş | – | – | 40. / 176 | %0,59 | 44.080.584 | – | 7. / 176 |
| Deve | 7.593.176 baş | – | – | 2. / 46 | %17,1 | 1.137 | – | 40. / 46 |
| Sığır | 4.788.212 baş | – | – | 55. / 189 | %0,3 | 16.824.208 | – | 20. / 189 |
| Tavuk | 3.926.000 adet | – | – | 133. / 179 | %0,01 | 379.627.000 | – | 11. / 179 |
| Eşek | 22.964 baş | – | – | 54. / 104 | %0,04 | 65.003 | – | 36. / 104 |
| Katır | 22.548 baş | – | – | 23. / 65 | %0,29 | 13.856 | – | 26. / 65 |
| Domuz | 3.734 baş | – | – | 163. / 170 | %0 | 1.724 | – | 167. / 170 |
| At | 905 baş | – | – | 130. / 143 | %0 | 70.360 | – | 55. / 143 |
| Et · 6 kalem | ||||||||
| Sığır Eti | 55.481 ton | 511.646 kesilen | 108 kg/hayvan · 173. / 188 | 92. / 188 | %0,08 | 1.483.042 | 292 kg/hayvan | 8. / 188 |
| Deve Eti | 50.626 ton | 293.250 kesilen | 173 kg/hayvan · 28. / 37 | 4. / 37 | %7,7 | – | – | – |
| Keçi Eti | 38.989 ton | 2.998.028 kesilen | 13 kg/hayvan · 82. / 169 | 24. / 169 | %0,5 | 99.532 | 19 kg/hayvan | 10. / 169 |
| Koyun Eti | 31.051 ton | 2.443.027 kesilen | 13 kg/hayvan · 125. / 175 | 49. / 175 | %0,27 | 509.539 | 23 kg/hayvan | 4. / 175 |
| Tavuk Eti | 4.088 ton | 5.110.000 kesilen | 0,8 kg/hayvan · 162. / 187 | 152. / 188 | %0 | 2.512.131 | 1,84 kg/hayvan | 9. / 188 |
| Domuz Eti | 99 ton | 1.984 kesilen | 50 kg/hayvan · 113. / 170 | 163. / 170 | %0 | – | – | – |
| Süt · 4 kalem | ||||||||
| Deve Sütü | 999.967 ton | 2.509.152 sağılan | 399 kg/hayvan · 8. / 29 | 2. / 29 | %23,9 | – | – | – |
| İnek Sütü | 457.556 ton | 1.182.447 sağılan | 387 kg/hayvan · 154. / 182 | 93. / 182 | %0,06 | 21.040.442 | 3.380 kg/hayvan | 10. / 182 |
| Keçi Sütü | 375.202 ton | 6.210.738 sağılan | 60 kg/hayvan · 73. / 103 | 11. / 109 | %1,8 | 482.247 | 99 kg/hayvan | 7. / 109 |
| Koyun Sütü | 309.107 ton | 4.337.996 sağılan | 71 kg/hayvan · 23. / 70 | 12. / 76 | %3,1 | 906.945 | 47 kg/hayvan | 3. / 76 |
| Yumurta, Bal ve Diğer · 1 kalem | ||||||||
| Tavuk Yumurtası | 2.738 ton | 838.000 yumurtlayan | 82 adet/hayvan · 153. / 169 | 135. / 172 | %0 | 1.322.193 | 194 adet/hayvan | 9. / 172 |
Türkiye ile Karşılaştırma
Somali ile Türkiye'nin ortak 18 bitkisel ürünü, Somali üretimine göre sıralı. Verim kg/da (üretim / hasat alanı). "Verim oranı" 1 kattan büyükse Somali verimi Türkiye'den yüksektir. Değerler FAOSTAT'tır; Türkiye'nin FAO alanı TÜİK hasat edilen alanıdır, bu yüzden buradaki Türkiye verimi sitenin Türkiye bölümlerindeki (ekilen alan esaslı) verimden biraz yüksek olabilir.
| Ürün | Somali üretimi (ton) | Türkiye üretimi (ton) | Üretim oranı | Somali verimi | Türkiye verimi | Verim oranı |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Diğer Meyveler | 147.774 | 723.870 | %20,4 | 1.158 | 1.861 | %62,2 |
| Diğer Taze Sebzeler | 80.688 | 664.835 | %12,1 | 1.093 | 1.696 | %64,5 |
| Mısır (Dane) | 69.000 | 8.100.000 | %0,85 | 69 | 1.026 | %6,7 |
| Sorgum (Dane) | 56.000 | 96 | 583 kat | 22 | 800 | %2,8 |
| Fasulye (Kuru) | 27.393 | 279.000 | %9,8 | 30 | 304 | %9,9 |
| Muz | 23.554 | 875.000 | %2,7 | 1.706 | 6.773 | %25,2 |
| Limon | 19.862 | 1.730.000 | %1,1 | 579 | 3.187 | %18,2 |
| Susam | 16.543 | 14.439 | 1,1 kat | 44 | 71 | %62,3 |
| Karpuz | 11.415 | 3.198.000 | %0,36 | 986 | 5.055 | %19,5 |
| Portakal | 11.128 | 1.610.000 | %0,69 | 737 | 3.106 | %23,7 |
| Domates | 10.194 | 14.617.000 | %0,07 | 151 | 8.017 | %1,9 |
| Yerfıstığı | 8.502 | 246.796 | %3,4 | 108 | 428 | %25,3 |
| Pamuk (Kütlü) | 7.418 | 2.243.000 | %0,33 | 40 | 480 | %8,3 |
| Greyfurt (Altıntop) | 5.906 | 150.000 | %3,9 | 478 | 2.880 | %16,6 |
| Soğan (Kuru) | 5.673 | 2.632.000 | %0,22 | 149 | 4.008 | %3,7 |
| Çeltik | 2.000 | 1.019.000 | %0,2 | 200 | 791 | %25,3 |
| Buğday | 1.063 | 20.800.000 | %0,01 | 40 | 300 | %13,3 |
| Tütün | 146 | 108.000 | %0,14 | 42 | 138 | %30,2 |
Kaynak: FAOSTAT QCL (üretim, hasat alanı, hayvan varlığı) ve RL (arazi), erişim 11 Ekim 2026; tarımsal GSYH, GSYH ve istihdam payları Dünya Bankası WDI. Türkiye değerleri karşılaştırma tutarlı olsun diye FAOSTAT'tan alınmıştır; sitenin il ve ilçe bölümlerindeki TÜİK rakamlarından küçük farklar olabilir.