Ruanda Tarım Profili
Ruanda için FAOSTAT verileriyle tarım alanları, bitkisel ve hayvansal üretim, dünya sıralamaları ve Türkiye ile karşılaştırma (2024).
Tarım alanı
1,8 milyon ha
dünyada 119. / 195
Ekili alan
1,7 milyon ha
tarım alanının %93,1'i
Tarımsal GSYH
3,1 milyar $
dünyada 97. / 186
Dünya ilk 3
0 ürün
ilk 10'da 3 ürün
Öne Çıkanlar
- En çok üretilen: Muz 2,4 mn t, Tatlı Patates 1,4 mn t, Manyok 1,3 mn t
- Tarım alanı Türkiye'nin %4,7'si · dünyada 119.
- Verim ortak 28 üründen 0 tanesinde Türkiye'den yüksek (Muz: 1.204 / 6.773 kg/da)
Arazi Kullanımı
Hektar (ha); FAOSTAT 2024 (yoksa 2023).
| Kalem | Ruanda (ha) | Türkiye (ha) | Türkiye'ye göre |
|---|---|---|---|
| Ülke yüzölçümü | 2.634.000 | 78.535.000 | %3,4 |
| Tarım alanı | 1.798.089 | 38.640.000 | %4,7 |
| Ekili alan (işlenen + kalıcı ürün) | 1.673.592 | 24.024.000 | %7 |
| İşlenen tarım alanı | 1.162.418 | 20.224.000 | %5,7 |
| Kalıcı ürün alanı (bağ-bahçe vb.) | 511.174 | 3.799.000 | %13,5 |
| Çayır ve mera | 124.498 | 14.617.000 | %0,85 |
| Sulama altyapısı olan alan | 8.500 | 7.204.000 | %0,12 |
| Organik tarım alanı | 5.050 | 241.000 | %2,1 |
| Orman alanı | 620.070 | 22.688.680 | %2,7 |
Tarım ve Ekonomi
Dünya Bankası (WDI): tarım, ormancılık ve balıkçılık katma değeri (cari ABD doları), bunun GSYH içindeki payı ve tarımın istihdamdaki payı. Sıra 2024 değeri olan ülkeler arasındadır.
Tarımsal GSYH
3,1 milyar $
dünyada 97. / 186 · Türkiye 79,1 milyar $
GSYH içindeki payı
%20,8
dünyada 33. / 186 · Türkiye %5,8
İstihdamdaki payı
%36,5
dünyada 44. / 181 · Türkiye %14,6
Bitkisel Üretim
FAOSTAT 2024. Dünya sırası o üründe veri bildiren ülkeler arasındadır (Çin anakarası, Tayvan, Hong Kong ve Makao ayrı). Verim üretimin hasat alanına bölünmesidir.
| Ürün | Üretim | Hasat alanı (ha) | Verim (kg/da) | Dünya sırası (üretim) | Dünya payı | Türkiye üretimi | Türkiye verimi (kg/da) | Türkiye dünya sırası (üretim) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Tahıllar · 5 kalem | ||||||||
| Mısır (Dane) | 627.086 ton | 342.024 | 183 | 72. / 162 | %0,05 | 8.100.000 | 1.026 | 19. / 162 |
| Sorgum (Dane) | 187.766 ton | 154.724 | 121 | 30. / 107 | %0,29 | 96 | 800 | 100. / 107 |
| Çeltik | 141.932 ton | 34.551 | 411 | 71. / 115 | %0,02 | 1.019.000 | 791 | 42. / 115 |
| Buğday | 16.417 ton | 12.910 | 127 | 95. / 121 | %0 | 20.800.000 | 300 | 10. / 121 |
| Darı | 1.997 ton | 2.424 | 82 | 58. / 74 | %0,01 | 3.774 | 380 | 56. / 74 |
| Baklagiller · 2 kalem | ||||||||
| Fasulye (Kuru) | 478.344 ton | 660.495 | 72 | 14. / 106 | %1,6 | 279.000 | 304 | 21. / 106 |
| Bezelye (Kuru) | 12.218 ton | 19.015 | 64 | 44. / 94 | %0,09 | 5.353 | 318 | 55. / 94 |
| Yağlı Tohumlar · 2 kalem | ||||||||
| Soya | 36.705 ton | 72.087 | 51 | 54. / 102 | %0,01 | 180.000 | 412 | 32. / 102 |
| Yerfıstığı | 14.394 ton | 30.663 | 47 | 56. / 108 | %0,03 | 246.796 | 428 | 26. / 108 |
| Kök ve Yumru Bitkiler · 5 kalem | ||||||||
| Tatlı Patates | 1.398.268 ton | 179.717 | 778 | 7. / 112 | %1,5 | – | – | – |
| Manyok | 1.301.325 ton | 93.511 | 1.392 | 31. / 97 | %0,38 | – | – | – |
| Patates | 827.355 ton | 104.518 | 792 | 48. / 151 | %0,21 | 6.900.000 | 3.525 | 11. / 151 |
| Taro | 203.676 ton | 28.816 | 707 | 8. / 52 | %1,1 | – | – | – |
| Yam | 57.419 ton | 6.439 | 892 | 22. / 59 | %0,06 | – | – | – |
| Sebzeler · 10 kalem | ||||||||
| Kabak | 269.329 ton | 51.880 | 519 | 24. / 124 | %0,78 | 741.952 | 812 | 9. / 124 |
| Patlıcan | 83.501 ton | 9.578 | 872 | 26. / 98 | %0,15 | 827.004 | 5.145 | 5. / 98 |
| Domates | 80.525 ton | 10.046 | 802 | 84. / 167 | %0,04 | 14.617.000 | 8.017 | 3. / 167 |
| Lahana | 76.978 ton | 5.684 | 1.354 | 55. / 145 | %0,1 | 912.839 | 4.239 | 11. / 145 |
| Diğer Taze Sebzeler | 74.756 ton | 10.583 | 706 | 86. / 176 | %0,03 | 664.835 | 1.696 | 31. / 176 |
| Havuç ve Şalgam | 46.347 ton | 5.249 | 883 | 64. / 129 | %0,1 | 895.209 | 6.023 | 6. / 129 |
| Soğan (Kuru) | 30.670 ton | 3.227 | 950 | 98. / 138 | %0,03 | 2.632.000 | 4.008 | 6. / 138 |
| Biber | 9.100 ton | 2.153 | 423 | 87. / 126 | %0,02 | 3.428.038 | 4.009 | 3. / 126 |
| Fasulye (Taze) | 7.423 ton | 958 | 775 | 50. / 104 | %0,03 | 507.061 | 1.376 | 4. / 104 |
| Pırasa | 2.560 ton | 14.956 | 17 | 35. / 56 | %0,12 | 151.277 | 3.013 | 5. / 56 |
| Meyveler · 9 kalem | ||||||||
| Muz | 2.437.236 ton | 202.488 | 1.204 | 15. / 117 | %1,7 | 875.000 | 6.773 | 26. / 117 |
| Diğer Meyveler | 84.067 ton | 11.281 | 745 | 47. / 136 | %0,21 | 723.870 | 1.861 | 13. / 136 |
| Diğer Tropik Meyveler | 25.582 ton | 2.110 | 1.212 | 34. / 78 | %0,11 | – | – | – |
| Ananas | 22.428 ton | 5.730 | 391 | 47. / 85 | %0,08 | – | – | – |
| Avokado | 9.464 ton | 1.354 | 699 | 42. / 72 | %0,08 | 64.500 | 1.103 | 25. / 72 |
| Limon | 6.122 ton | 1.453 | 421 | 66. / 106 | %0,03 | 1.730.000 | 3.187 | 5. / 106 |
| Mango ve Guava | 5.250 ton | 597 | 879 | 66. / 101 | %0,01 | – | – | – |
| Portakal | 3.228 ton | 1.686 | 191 | 93. / 115 | %0 | 1.610.000 | 3.106 | 13. / 115 |
| Papaya | 134 ton | 15 | 893 | 65. / 72 | %0 | – | – | – |
| Çay, Kahve ve Kakao · 2 kalem | ||||||||
| Çay (Yaş) | 160.592 ton | 35.050 | 458 | 13. / 46 | %0,49 | 1.414.000 | 1.745 | 5. / 46 |
| Kahve (Çiğ) | 17.840 ton | 15.432 | 116 | 31. / 78 | %0,16 | – | – | – |
| Endüstri Bitkileri · 3 kalem | ||||||||
| Şeker Kamışı | 156.259 ton | 7.279 | 2.147 | 73. / 94 | %0,01 | – | – | – |
| Tütün | 4.684 ton | 4.064 | 115 | 52. / 118 | %0,08 | 108.000 | 138 | 10. / 118 |
| Pire Otu | 1.132 ton | 3.907 | 29 | 4. / 7 | %15,5 | – | – | – |
| Baharat ve Aromatik Bitkiler · 2 kalem | ||||||||
| Karabiber | 2.776 ton | 782 | 355 | 19. / 47 | %0,3 | – | – | – |
| Diğer Baharat ve Aromatik Bitkiler | 138 ton | 55 | 251 | 58. / 65 | %0 | 366.338 | 1.135 | 2. / 65 |
Hayvancılık
Hayvan varlığı baş (kanatlılar adet, arı kovan); et, süt, yumurta ve bal ton. Verim: ette karkas ağırlığı, sütte sağılan hayvan başına süt, yumurtada tavuk başına yumurta; yanında hayvan başına verimde dünya sırası.
| Ürün | Üretim / sayı | Kesilen, sağılan ya da yumurtlayan hayvan | Verim (hayvan başına) | Dünya sırası (üretim) | Dünya payı | Türkiye üretimi | Türkiye verimi | Türkiye dünya sırası (üretim) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hayvan Varlığı · 9 kalem | ||||||||
| Tavuk | 3.697.000 adet | – | – | 134. / 179 | %0,01 | 379.627.000 | – | 11. / 179 |
| Keçi | 1.624.105 baş | – | – | 70. / 180 | %0,14 | 10.822.084 | – | 22. / 180 |
| Sığır | 1.545.688 baş | – | – | 94. / 189 | %0,1 | 16.824.208 | – | 20. / 189 |
| Domuz | 1.062.978 baş | – | – | 65. / 170 | %0,11 | 1.724 | – | 167. / 170 |
| Tavşan | 839.000 baş | – | – | 13. / 50 | %0,4 | 50.000 | – | 35. / 50 |
| Koyun | 288.916 baş | – | – | 114. / 176 | %0,02 | 44.080.584 | – | 7. / 176 |
| Ördek | 24.000 adet | – | – | 67. / 76 | %0 | 390.000 | – | 41. / 76 |
| Kaz | 12.000 adet | – | – | 34. / 41 | %0 | 1.303.000 | – | 8. / 41 |
| Arı Kovanı | 4.242 kovan | – | – | 90. / 98 | %0 | 8.961.975 | – | 3. / 98 |
| Et · 6 kalem | ||||||||
| Sığır Eti | 42.094 ton | 468.904 kesilen | 90 kg/hayvan · 184. / 188 | 100. / 188 | %0,06 | 1.483.042 | 292 kg/hayvan | 8. / 188 |
| Tavuk Eti | 15.043 ton | 4.200.000 kesilen | 3,58 kg/hayvan · 1. / 187 | 129. / 188 | %0,01 | 2.512.131 | 1,84 kg/hayvan | 9. / 188 |
| Keçi Eti | 11.888 ton | 339.644 kesilen | 35 kg/hayvan · 1. / 169 | 55. / 169 | %0,15 | 99.532 | 19 kg/hayvan | 10. / 169 |
| Domuz Eti | 7.949 ton | 222.147 kesilen | 36 kg/hayvan · 152. / 170 | 102. / 170 | %0,01 | – | – | – |
| Tavşan Eti | 2.646 ton | 1.668.000 kesilen | 1,59 kg/hayvan · 16. / 43 | 14. / 44 | %0,31 | 35 | 1 kg/hayvan | 39. / 44 |
| Koyun Eti | 2.420 ton | 48.403 kesilen | 50 kg/hayvan · 2. / 175 | 100. / 175 | %0,02 | 509.539 | 23 kg/hayvan | 4. / 175 |
| Süt · 3 kalem | ||||||||
| İnek Sütü | 190.796 ton | 378.520 sağılan | 504 kg/hayvan · 147. / 182 | 115. / 182 | %0,02 | 21.040.442 | 3.380 kg/hayvan | 10. / 182 |
| Keçi Sütü | 49.438 ton | 603.778 sağılan | 82 kg/hayvan · 57. / 103 | 45. / 109 | %0,24 | 482.247 | 99 kg/hayvan | 7. / 109 |
| Koyun Sütü | 5.213 ton | 63.311 sağılan | 82 kg/hayvan · 15. / 70 | 62. / 76 | %0,05 | 906.945 | 47 kg/hayvan | 3. / 76 |
| Yumurta, Bal ve Diğer · 3 kalem | ||||||||
| Tavuk Yumurtası | 7.754 ton | 1.359.000 yumurtlayan | 163 adet/hayvan · 106. / 169 | 118. / 172 | %0,01 | 1.322.193 | 194 adet/hayvan | 9. / 172 |
| Bal | 5.677 ton | – | – | 41. / 121 | %0,29 | 95.492 | – | 3. / 121 |
| Balmumu | 47 ton | – | – | 40. / 43 | %0,07 | 3.316 | – | 6. / 43 |
Türkiye ile Karşılaştırma
Ruanda ile Türkiye'nin ortak 28 bitkisel ürünü, Ruanda üretimine göre sıralı. Verim kg/da (üretim / hasat alanı). "Verim oranı" 1 kattan büyükse Ruanda verimi Türkiye'den yüksektir. Değerler FAOSTAT'tır; Türkiye'nin FAO alanı TÜİK hasat edilen alanıdır, bu yüzden buradaki Türkiye verimi sitenin Türkiye bölümlerindeki (ekilen alan esaslı) verimden biraz yüksek olabilir.
| Ürün | Ruanda üretimi (ton) | Türkiye üretimi (ton) | Üretim oranı | Ruanda verimi | Türkiye verimi | Verim oranı |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Muz | 2.437.236 | 875.000 | 2,8 kat | 1.204 | 6.773 | %17,8 |
| Patates | 827.355 | 6.900.000 | %12 | 792 | 3.525 | %22,5 |
| Mısır (Dane) | 627.086 | 8.100.000 | %7,7 | 183 | 1.026 | %17,9 |
| Fasulye (Kuru) | 478.344 | 279.000 | 1,7 kat | 72 | 304 | %23,8 |
| Kabak | 269.329 | 741.952 | %36,3 | 519 | 812 | %63,9 |
| Sorgum (Dane) | 187.766 | 96 | 1.956 kat | 121 | 800 | %15,2 |
| Çay (Yaş) | 160.592 | 1.414.000 | %11,4 | 458 | 1.745 | %26,2 |
| Çeltik | 141.932 | 1.019.000 | %13,9 | 411 | 791 | %52 |
| Diğer Meyveler | 84.067 | 723.870 | %11,6 | 745 | 1.861 | %40 |
| Patlıcan | 83.501 | 827.004 | %10,1 | 872 | 5.145 | %16,9 |
| Domates | 80.525 | 14.617.000 | %0,55 | 802 | 8.017 | %10 |
| Lahana | 76.978 | 912.839 | %8,4 | 1.354 | 4.239 | %31,9 |
| Diğer Taze Sebzeler | 74.756 | 664.835 | %11,2 | 706 | 1.696 | %41,6 |
| Havuç ve Şalgam | 46.347 | 895.209 | %5,2 | 883 | 6.023 | %14,7 |
| Soya | 36.705 | 180.000 | %20,4 | 51 | 412 | %12,4 |
| Soğan (Kuru) | 30.670 | 2.632.000 | %1,2 | 950 | 4.008 | %23,7 |
| Buğday | 16.417 | 20.800.000 | %0,08 | 127 | 300 | %42,3 |
| Yerfıstığı | 14.394 | 246.796 | %5,8 | 47 | 428 | %11 |
| Bezelye (Kuru) | 12.218 | 5.353 | 2,3 kat | 64 | 318 | %20,2 |
| Avokado | 9.464 | 64.500 | %14,7 | 699 | 1.103 | %63,4 |
| Biber | 9.100 | 3.428.038 | %0,27 | 423 | 4.009 | %10,5 |
| Fasulye (Taze) | 7.423 | 507.061 | %1,5 | 775 | 1.376 | %56,3 |
| Limon | 6.122 | 1.730.000 | %0,35 | 421 | 3.187 | %13,2 |
| Tütün | 4.684 | 108.000 | %4,3 | 115 | 138 | %83,3 |
| Portakal | 3.228 | 1.610.000 | %0,2 | 191 | 3.106 | %6,2 |
| Pırasa | 2.560 | 151.277 | %1,7 | 17 | 3.013 | %0,57 |
| Darı | 1.997 | 3.774 | %52,9 | 82 | 380 | %21,7 |
| Diğer Baharat ve Aromatik Bitkiler | 138 | 366.338 | %0,04 | 251 | 1.135 | %22,1 |
Kaynak: FAOSTAT QCL (üretim, hasat alanı, hayvan varlığı) ve RL (arazi), erişim 11 Ekim 2026; tarımsal GSYH, GSYH ve istihdam payları Dünya Bankası WDI. Türkiye değerleri karşılaştırma tutarlı olsun diye FAOSTAT'tan alınmıştır; sitenin il ve ilçe bölümlerindeki TÜİK rakamlarından küçük farklar olabilir.