Orta Afrika Cumhuriyeti Tarım Profili
Orta Afrika Cumhuriyeti için FAOSTAT verileriyle tarım alanları, bitkisel ve hayvansal üretim, dünya sıralamaları ve Türkiye ile karşılaştırma (2024).
Öne Çıkanlar
- En çok üretilen: Manyok 1,2 mn t, Yerfıstığı 550 bin t, Kahve (Çiğ) 324,9 bin t
- Tarım alanı Türkiye'nin %15,1'i · dünyada 83.
- Verim ortak 18 üründen 1 tanesinde Türkiye'den yüksek (Yerfıstığı: 298 / 428 kg/da)
Arazi Kullanımı
Hektar (ha); FAOSTAT 2024 (yoksa 2023).
| Kalem | Orta Afrika Cumhuriyeti (ha) | Türkiye (ha) | Türkiye'ye göre |
|---|---|---|---|
| Ülke yüzölçümü | 62.298.000 | 78.535.000 | %79,3 |
| Tarım alanı | 5.819.740 | 38.640.000 | %15,1 |
| Ekili alan (işlenen + kalıcı ürün) | 2.829.740 | 24.024.000 | %11,8 |
| İşlenen tarım alanı | 1.800.000 | 20.224.000 | %8,9 |
| Kalıcı ürün alanı (bağ-bahçe vb.) | 1.029.740 | 3.799.000 | %27,1 |
| Çayır ve mera | 2.990.000 | 14.617.000 | %20,5 |
| Sulama altyapısı olan alan | 100 | 7.204.000 | %0 |
| Orman alanı | 45.141.390 | 22.688.680 | 2 kat |
Tarım ve Ekonomi
Dünya Bankası (WDI): tarım, ormancılık ve balıkçılık katma değeri (cari ABD doları), bunun GSYH içindeki payı ve tarımın istihdamdaki payı. Sıra 2024 değeri olan ülkeler arasındadır.
Bitkisel Üretim
FAOSTAT 2024. Dünya sırası o üründe veri bildiren ülkeler arasındadır (Çin anakarası, Tayvan, Hong Kong ve Makao ayrı). Verim üretimin hasat alanına bölünmesidir.
| Ürün | Üretim | Hasat alanı (ha) | Verim (kg/da) | Dünya sırası (üretim) | Dünya payı | Türkiye üretimi | Türkiye verimi (kg/da) | Türkiye dünya sırası (üretim) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Tahıllar · 4 kalem | ||||||||
| Mısır (Dane) | 200.000 ton | 270.000 | 74 | 95. / 162 | %0,02 | 8.100.000 | 1.026 | 19. / 162 |
| Çeltik | 52.868 ton | 38.805 | 136 | 82. / 115 | %0,01 | 1.019.000 | 791 | 42. / 115 |
| Sorgum (Dane) | 20.000 ton | 40.000 | 50 | 66. / 107 | %0,03 | 96 | 800 | 100. / 107 |
| Darı | 10.000 ton | 10.000 | 100 | 48. / 74 | %0,03 | 3.774 | 380 | 56. / 74 |
| Baklagiller · 1 kalem | ||||||||
| Diğer Baklagiller | 47.647 ton | 46.881 | 102 | 21. / 105 | %1,1 | 4.059 | 126 | 62. / 105 |
| Yağlı Tohumlar · 5 kalem | ||||||||
| Yerfıstığı | 550.000 ton | 184.312 | 298 | 17. / 108 | %0,96 | 246.796 | 428 | 26. / 108 |
| Susam | 204.399 ton | 41.975 | 487 | 12. / 69 | %3,1 | 14.439 | 71 | 33. / 69 |
| Kavun Çekirdeği | 39.093 ton | 58.835 | 66 | 6. / 14 | %4 | – | – | – |
| Diğer Yağlı Tohumlar | 18.890 ton | 37.460 | 50 | 28. / 63 | %0,78 | – | – | – |
| Palm Meyvesi | 6.136 ton | 647 | 948 | 42. / 43 | %0 | – | – | – |
| Kök ve Yumru Bitkiler · 4 kalem | ||||||||
| Manyok | 1.212.522 ton | 179.794 | 674 | 33. / 97 | %0,35 | – | – | – |
| Yam | 227.415 ton | 34.892 | 652 | 13. / 59 | %0,25 | – | – | – |
| Taro | 44.393 ton | 15.914 | 279 | 22. / 52 | %0,24 | – | – | – |
| Patates | 1.396 ton | 1.294 | 108 | 140. / 151 | %0 | 6.900.000 | 3.525 | 11. / 151 |
| Sebzeler · 2 kalem | ||||||||
| Diğer Taze Sebzeler | 76.541 ton | 9.108 | 840 | 84. / 176 | %0,03 | 664.835 | 1.696 | 31. / 176 |
| Kabak | 31.767 ton | 110.444 | 29 | 65. / 124 | %0,09 | 741.952 | 812 | 9. / 124 |
| Meyveler · 8 kalem | ||||||||
| Muz | 57.240 ton | 20.992 | 273 | 67. / 117 | %0,04 | 875.000 | 6.773 | 26. / 117 |
| Pişirmelik Muz (Plantain) | 37.783 ton | 43.257 | 87 | 34. / 51 | %0,08 | – | – | – |
| Portakal | 35.186 ton | 7.533 | 467 | 65. / 115 | %0,05 | 1.610.000 | 3.106 | 13. / 115 |
| Ananas | 15.861 ton | 3.621 | 438 | 48. / 85 | %0,05 | – | – | – |
| Mango ve Guava | 12.491 ton | 2.627 | 475 | 60. / 101 | %0,02 | – | – | – |
| Avokado | 8.976 ton | 1.230 | 730 | 44. / 72 | %0,08 | 64.500 | 1.103 | 25. / 72 |
| Greyfurt (Altıntop) | 5.665 ton | 748 | 757 | 41. / 74 | %0,06 | 150.000 | 2.880 | 8. / 74 |
| Limon | 2.872 ton | 532 | 540 | 77. / 106 | %0,01 | 1.730.000 | 3.187 | 5. / 106 |
| Çay, Kahve ve Kakao · 2 kalem | ||||||||
| Kahve (Çiğ) | 324.923 ton | 943.748 | 34 | 9. / 78 | %2,9 | – | – | – |
| Kakao | 136 ton | 2.634 | 5 | 51. / 57 | %0 | – | – | – |
| Endüstri Bitkileri · 6 kalem | ||||||||
| Şeker Kamışı | 124.628 ton | 18.259 | 683 | 75. / 94 | %0,01 | – | – | – |
| Pamuk (Kütlü) | 51.117 ton | 117.525 | 43 | 35. / 83 | %0,07 | 2.243.000 | 480 | 8. / 83 |
| Kauçuk | 1.204 ton | 952 | 126 | 30. / 32 | %0,01 | – | – | – |
| Tütün | 480 ton | 549 | 87 | 93. / 118 | %0,01 | 108.000 | 138 | 10. / 118 |
| Sisal | 244 ton | 1.221 | 20 | 17. / 23 | %0,1 | – | – | – |
| Kenaf | 116 ton | 552 | 21 | 23. / 23 | %0,05 | – | – | – |
| Baharat ve Aromatik Bitkiler · 1 kalem | ||||||||
| Kırmızı Biber (Kuru) | 117 ton | 75 | 156 | 54. / 56 | %0 | 16.151 | 234 | 25. / 56 |
Hayvancılık
Hayvan varlığı baş (kanatlılar adet, arı kovan); et, süt, yumurta ve bal ton. Verim: ette karkas ağırlığı, sütte sağılan hayvan başına süt, yumurtada tavuk başına yumurta; yanında hayvan başına verimde dünya sırası.
| Ürün | Üretim / sayı | Kesilen, sağılan ya da yumurtlayan hayvan | Verim (hayvan başına) | Dünya sırası (üretim) | Dünya payı | Türkiye üretimi | Türkiye verimi | Türkiye dünya sırası (üretim) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hayvan Varlığı · 7 kalem | ||||||||
| Tavuk | 6.910.000 adet | – | – | 115. / 179 | %0,02 | 379.627.000 | – | 11. / 179 |
| Keçi | 6.193.443 baş | – | – | 32. / 180 | %0,52 | 10.822.084 | – | 22. / 180 |
| Sığır | 4.864.952 baş | – | – | 54. / 189 | %0,31 | 16.824.208 | – | 20. / 189 |
| Arı Kovanı | 1.669.941 kovan | – | – | 13. / 98 | %1,6 | 8.961.975 | – | 3. / 98 |
| Domuz | 1.121.182 baş | – | – | 63. / 170 | %0,12 | 1.724 | – | 167. / 170 |
| Koyun | 452.132 baş | – | – | 101. / 176 | %0,03 | 44.080.584 | – | 7. / 176 |
| Ördek | 13.000 adet | – | – | 70. / 76 | %0 | 390.000 | – | 41. / 76 |
| Et · 6 kalem | ||||||||
| Sığır Eti | 103.630 ton | 642.964 kesilen | 161 kg/hayvan · 120. / 188 | 70. / 188 | %0,15 | 1.483.042 | 292 kg/hayvan | 8. / 188 |
| Keçi Eti | 21.739 ton | 1.145.497 kesilen | 19 kg/hayvan · 22. / 169 | 35. / 169 | %0,28 | 99.532 | 19 kg/hayvan | 10. / 169 |
| Domuz Eti | 21.218 ton | 630.613 kesilen | 34 kg/hayvan · 154. / 170 | 85. / 170 | %0,02 | – | – | – |
| Diğer Memeli Etleri | 11.657 ton | – | – | 14. / 38 | %0,74 | 706 | – | 33. / 38 |
| Tavuk Eti | 6.062 ton | 7.011.000 kesilen | 0,86 kg/hayvan · 148. / 187 | 147. / 188 | %0 | 2.512.131 | 1,84 kg/hayvan | 9. / 188 |
| Koyun Eti | 2.614 ton | 171.013 kesilen | 15 kg/hayvan · 94. / 175 | 99. / 175 | %0,02 | 509.539 | 23 kg/hayvan | 4. / 175 |
| Süt · 1 kalem | ||||||||
| İnek Sütü | 83.107 ton | 337.284 sağılan | 246 kg/hayvan · 165. / 182 | 127. / 182 | %0,01 | 21.040.442 | 3.380 kg/hayvan | 10. / 182 |
| Yumurta, Bal ve Diğer · 3 kalem | ||||||||
| Bal | 16.950 ton | – | – | 24. / 121 | %0,85 | 95.492 | – | 3. / 121 |
| Tavuk Yumurtası | 2.645 ton | 682.000 yumurtlayan | 97 adet/hayvan · 141. / 169 | 137. / 172 | %0 | 1.322.193 | 194 adet/hayvan | 9. / 172 |
| Balmumu | 810 ton | – | – | 14. / 43 | %1,3 | 3.316 | – | 6. / 43 |
Türkiye ile Karşılaştırma
Orta Afrika Cumhuriyeti ile Türkiye'nin ortak 18 bitkisel ürünü, Orta Afrika Cumhuriyeti üretimine göre sıralı. Verim kg/da (üretim / hasat alanı). "Verim oranı" 1 kattan büyükse Orta Afrika Cumhuriyeti verimi Türkiye'den yüksektir. Değerler FAOSTAT'tır; Türkiye'nin FAO alanı TÜİK hasat edilen alanıdır, bu yüzden buradaki Türkiye verimi sitenin Türkiye bölümlerindeki (ekilen alan esaslı) verimden biraz yüksek olabilir.
| Ürün | Orta Afrika Cumhuriyeti üretimi (ton) | Türkiye üretimi (ton) | Üretim oranı | Orta Afrika Cumhuriyeti verimi | Türkiye verimi | Verim oranı |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Yerfıstığı | 550.000 | 246.796 | 2,2 kat | 298 | 428 | %69,7 |
| Susam | 204.399 | 14.439 | 14 kat | 487 | 71 | 6,9 kat |
| Mısır (Dane) | 200.000 | 8.100.000 | %2,5 | 74 | 1.026 | %7,2 |
| Diğer Taze Sebzeler | 76.541 | 664.835 | %11,5 | 840 | 1.696 | %49,5 |
| Muz | 57.240 | 875.000 | %6,5 | 273 | 6.773 | %4 |
| Çeltik | 52.868 | 1.019.000 | %5,2 | 136 | 791 | %17,2 |
| Pamuk (Kütlü) | 51.117 | 2.243.000 | %2,3 | 43 | 480 | %9,1 |
| Diğer Baklagiller | 47.647 | 4.059 | 12 kat | 102 | 126 | %80,8 |
| Portakal | 35.186 | 1.610.000 | %2,2 | 467 | 3.106 | %15 |
| Kabak | 31.767 | 741.952 | %4,3 | 29 | 812 | %3,5 |
| Sorgum (Dane) | 20.000 | 96 | 208 kat | 50 | 800 | %6,3 |
| Darı | 10.000 | 3.774 | 2,6 kat | 100 | 380 | %26,3 |
| Avokado | 8.976 | 64.500 | %13,9 | 730 | 1.103 | %66,2 |
| Greyfurt (Altıntop) | 5.665 | 150.000 | %3,8 | 757 | 2.880 | %26,3 |
| Limon | 2.872 | 1.730.000 | %0,17 | 540 | 3.187 | %16,9 |
| Patates | 1.396 | 6.900.000 | %0,02 | 108 | 3.525 | %3,1 |
| Tütün | 480 | 108.000 | %0,44 | 87 | 138 | %63,2 |
| Kırmızı Biber (Kuru) | 117 | 16.151 | %0,72 | 156 | 234 | %66,5 |
Kaynak: FAOSTAT QCL (üretim, hasat alanı, hayvan varlığı) ve RL (arazi), erişim 11 Ekim 2026; tarımsal GSYH, GSYH ve istihdam payları Dünya Bankası WDI. Türkiye değerleri karşılaştırma tutarlı olsun diye FAOSTAT'tan alınmıştır; sitenin il ve ilçe bölümlerindeki TÜİK rakamlarından küçük farklar olabilir.