Mozambik Tarım Profili
Mozambik için FAOSTAT verileriyle tarım alanları, bitkisel ve hayvansal üretim, dünya sıralamaları ve Türkiye ile karşılaştırma (2024).
Tarım alanı
44,1 milyon ha
dünyada 22. / 195
Ekili alan
8,7 milyon ha
tarım alanının %19,6'sı
Tarımsal GSYH
5,7 milyar $
dünyada 73. / 186
Dünya ilk 3
2 ürün
ilk 10'da 4 ürün
Öne Çıkanlar
- Dünya sıralamasında 2. Hint Yağı Tohumu · 3. Diğer Baklagiller
- En çok üretilen: Manyok 8,5 mn t, Mısır (Dane) 2,3 mn t, Şeker Kamışı 1,8 mn t
- Tarım alanı Türkiye'nin 1,1 katı · dünyada 22.
- Verim ortak 25 üründen 0 tanesinde Türkiye'den yüksek (Mısır (Dane): 81 / 1.026 kg/da)
Arazi Kullanımı
Hektar (ha); FAOSTAT 2024 (yoksa 2023).
| Kalem | Mozambik (ha) | Türkiye (ha) | Türkiye'ye göre |
|---|---|---|---|
| Ülke yüzölçümü | 79.938.000 | 78.535.000 | 1 kat |
| Tarım alanı | 44.125.250 | 38.640.000 | 1,1 kat |
| Ekili alan (işlenen + kalıcı ürün) | 8.661.420 | 24.024.000 | %36,1 |
| İşlenen tarım alanı | 8.279.500 | 20.224.000 | %40,9 |
| Kalıcı ürün alanı (bağ-bahçe vb.) | 381.920 | 3.799.000 | %10,1 |
| Çayır ve mera | 35.463.830 | 14.617.000 | 2,4 kat |
| Sulama altyapısı olan alan | 173.737 | 7.204.000 | %2,4 |
| Fiilen sulanan alan | 74.419 | 4.914.000 | %1,5 |
| Organik tarım alanı | 16.960 | 241.000 | %7 |
| Orman alanı | 32.509.930 | 22.688.680 | 1,4 kat |
Tarım ve Ekonomi
Dünya Bankası (WDI): tarım, ormancılık ve balıkçılık katma değeri (cari ABD doları), bunun GSYH içindeki payı ve tarımın istihdamdaki payı. Sıra 2024 değeri olan ülkeler arasındadır.
Tarımsal GSYH
5,7 milyar $
dünyada 73. / 186 · Türkiye 79,1 milyar $
GSYH içindeki payı
%25,2
dünyada 18. / 186 · Türkiye %5,8
İstihdamdaki payı
%73,1
dünyada 3. / 181 · Türkiye %14,6
Bitkisel Üretim
FAOSTAT 2024. Dünya sırası o üründe veri bildiren ülkeler arasındadır (Çin anakarası, Tayvan, Hong Kong ve Makao ayrı). Verim üretimin hasat alanına bölünmesidir.
| Ürün | Üretim | Hasat alanı (ha) | Verim (kg/da) | Dünya sırası (üretim) | Dünya payı | Türkiye üretimi | Türkiye verimi (kg/da) | Türkiye dünya sırası (üretim) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Tahıllar · 5 kalem | ||||||||
| Mısır (Dane) | 2.318.945 ton | 2.862.895 | 81 | 40. / 162 | %0,19 | 8.100.000 | 1.026 | 19. / 162 |
| Çeltik | 169.311 ton | 273.082 | 62 | 68. / 115 | %0,02 | 1.019.000 | 791 | 42. / 115 |
| Sorgum (Dane) | 145.192 ton | 239.352 | 61 | 34. / 107 | %0,23 | 96 | 800 | 100. / 107 |
| Darı | 17.615 ton | 29.669 | 59 | 39. / 74 | %0,06 | 3.774 | 380 | 56. / 74 |
| Buğday | 5.000 ton | 16.000 | 31 | 101. / 121 | %0 | 20.800.000 | 300 | 10. / 121 |
| Baklagiller · 3 kalem | ||||||||
| Fasulye (Kuru) | 628.707 ton | 1.206.809 | 52 | 11. / 106 | %2,1 | 279.000 | 304 | 21. / 106 |
| Diğer Baklagiller | 321.693 ton | 453.755 | 71 | 3. / 105 | %7,2 | 4.059 | 126 | 62. / 105 |
| Börülce (Kuru) | 83.170 ton | 351.267 | 24 | 14. / 41 | %0,82 | – | – | – |
| Yağlı Tohumlar · 7 kalem | ||||||||
| Hindistan Cevizi | 291.381 ton | 77.875 | 374 | 18. / 84 | %0,44 | – | – | – |
| Yerfıstığı | 242.449 ton | 591.338 | 41 | 27. / 108 | %0,42 | 246.796 | 428 | 26. / 108 |
| Susam | 173.819 ton | 355.517 | 49 | 14. / 69 | %2,6 | 14.439 | 71 | 33. / 69 |
| Hint Yağı Tohumu | 73.598 ton | 201.430 | 37 | 2. / 32 | %4,1 | – | – | – |
| Soya | 70.000 ton | 60.000 | 117 | 46. / 102 | %0,02 | 180.000 | 412 | 32. / 102 |
| Diğer Yağlı Tohumlar | 31.170 ton | 125.273 | 25 | 19. / 63 | %1,3 | – | – | – |
| Ayçiçeği | 9.155 ton | 20.957 | 44 | 50. / 74 | %0,02 | 2.195.000 | 226 | 5. / 74 |
| Kök ve Yumru Bitkiler · 4 kalem | ||||||||
| Manyok | 8.522.790 ton | 926.390 | 920 | 11. / 97 | %2,5 | – | – | – |
| Patates | 552.561 ton | 44.713 | 1.236 | 61. / 151 | %0,14 | 6.900.000 | 3.525 | 11. / 151 |
| Tatlı Patates | 502.352 ton | 100.470 | 500 | 24. / 112 | %0,55 | – | – | – |
| Diğer Kök ve Yumru Bitkiler | 9.860 ton | 1.388 | 710 | 35. / 60 | %0,1 | – | – | – |
| Sebzeler · 4 kalem | ||||||||
| Domates | 1.012.428 ton | 52.360 | 1.934 | 23. / 167 | %0,54 | 14.617.000 | 8.017 | 3. / 167 |
| Soğan (Kuru) | 272.092 ton | 30.144 | 903 | 49. / 138 | %0,25 | 2.632.000 | 4.008 | 6. / 138 |
| Diğer Taze Sebzeler | 213.840 ton | 49.947 | 428 | 55. / 176 | %0,08 | 664.835 | 1.696 | 31. / 176 |
| Kabak | 1.075 ton | 622 | 173 | 108. / 124 | %0 | 741.952 | 812 | 9. / 124 |
| Meyveler · 10 kalem | ||||||||
| Muz | 387.740 ton | 68.825 | 563 | 38. / 117 | %0,28 | 875.000 | 6.773 | 26. / 117 |
| Diğer Meyveler | 135.223 ton | 29.389 | 460 | 36. / 136 | %0,34 | 723.870 | 1.861 | 13. / 136 |
| Portakal | 67.000 ton | 2.680 | 2.500 | 52. / 115 | %0,1 | 1.610.000 | 3.106 | 13. / 115 |
| Ananas | 53.230 ton | 8.702 | 612 | 38. / 85 | %0,18 | – | – | – |
| Papaya | 43.331 ton | 4.329 | 1.001 | 27. / 72 | %0,3 | – | – | – |
| Mango ve Guava | 28.547 ton | 5.109 | 559 | 53. / 101 | %0,05 | – | – | – |
| Diğer Tropik Meyveler | 23.776 ton | 2.971 | 800 | 35. / 78 | %0,1 | – | – | – |
| Greyfurt (Altıntop) | 8.716 ton | 2.582 | 338 | 37. / 74 | %0,09 | 150.000 | 2.880 | 8. / 74 |
| Limon | 3.068 ton | 903 | 340 | 74. / 106 | %0,01 | 1.730.000 | 3.187 | 5. / 106 |
| Mandalina | 412 ton | 105 | 392 | 66. / 71 | %0 | 1.988.000 | 2.671 | 4. / 71 |
| Kabuklu Yemişler · 1 kalem | ||||||||
| Kaju | 142.250 ton | 168.452 | 84 | 9. / 34 | %3,4 | – | – | – |
| Çay, Kahve ve Kakao · 2 kalem | ||||||||
| Çay (Yaş) | 8.129 ton | 7.228 | 112 | 29. / 46 | %0,02 | 1.414.000 | 1.745 | 5. / 46 |
| Kahve (Çiğ) | 804 ton | 819 | 98 | 52. / 78 | %0,01 | – | – | – |
| Endüstri Bitkileri · 5 kalem | ||||||||
| Şeker Kamışı | 1.787.640 ton | 32.150 | 5.560 | 44. / 94 | %0,09 | – | – | – |
| Tütün | 92.343 ton | 69.856 | 132 | 12. / 118 | %1,5 | 108.000 | 138 | 10. / 118 |
| Pamuk (Kütlü) | 59.451 ton | 96.523 | 62 | 33. / 83 | %0,08 | 2.243.000 | 480 | 8. / 83 |
| Kenaf | 3.681 ton | 6.973 | 53 | 9. / 23 | %1,6 | – | – | – |
| Sisal | 613 ton | 1.950 | 31 | 12. / 23 | %0,26 | – | – | – |
Hayvancılık
Hayvan varlığı baş (kanatlılar adet, arı kovan); et, süt, yumurta ve bal ton. Verim: ette karkas ağırlığı, sütte sağılan hayvan başına süt, yumurtada tavuk başına yumurta; yanında hayvan başına verimde dünya sırası.
| Ürün | Üretim / sayı | Kesilen, sağılan ya da yumurtlayan hayvan | Verim (hayvan başına) | Dünya sırası (üretim) | Dünya payı | Türkiye üretimi | Türkiye verimi | Türkiye dünya sırası (üretim) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hayvan Varlığı · 11 kalem | ||||||||
| Tavuk | 19.881.000 adet | – | – | 92. / 179 | %0,07 | 379.627.000 | – | 11. / 179 |
| Kaz | 16.473.000 adet | – | – | 2. / 41 | %4,3 | 1.303.000 | – | 8. / 41 |
| Keçi | 4.101.030 baş | – | – | 47. / 180 | %0,35 | 10.822.084 | – | 22. / 180 |
| Ördek | 2.750.000 adet | – | – | 25. / 76 | %0,22 | 390.000 | – | 41. / 76 |
| Sığır | 2.467.082 baş | – | – | 76. / 189 | %0,16 | 16.824.208 | – | 20. / 189 |
| Domuz | 1.755.399 baş | – | – | 50. / 170 | %0,18 | 1.724 | – | 167. / 170 |
| Koyun | 229.764 baş | – | – | 119. / 176 | %0,02 | 44.080.584 | – | 7. / 176 |
| Hindi | 172.000 adet | – | – | 43. / 64 | %0,07 | 2.827.000 | – | 15. / 64 |
| Tavşan | 128.000 baş | – | – | 28. / 50 | %0,06 | 50.000 | – | 35. / 50 |
| Eşek | 52.207 baş | – | – | 41. / 104 | %0,1 | 65.003 | – | 36. / 104 |
| Arı Kovanı | 48.456 kovan | – | – | 72. / 98 | %0,05 | 8.961.975 | – | 3. / 98 |
| Et · 7 kalem | ||||||||
| Domuz Eti | 158.584 ton | 1.492.971 kesilen | 106 kg/hayvan · 7. / 170 | 49. / 170 | %0,13 | – | – | – |
| Tavuk Eti | 135.022 ton | 75.444.000 kesilen | 1,79 kg/hayvan · 36. / 187 | 79. / 188 | %0,11 | 2.512.131 | 1,84 kg/hayvan | 9. / 188 |
| Sığır Eti | 21.335 ton | 150.246 kesilen | 142 kg/hayvan · 138. / 188 | 119. / 188 | %0,03 | 1.483.042 | 292 kg/hayvan | 8. / 188 |
| Ördek Eti | 3.995 ton | 3.123.000 kesilen | 1,28 kg/hayvan · 53. / 71 | 33. / 71 | %0,05 | 464 | 1,3 kg/hayvan | 48. / 71 |
| Keçi Eti | 3.854 ton | 208.113 kesilen | 19 kg/hayvan · 22. / 169 | 78. / 169 | %0,05 | 99.532 | 19 kg/hayvan | 10. / 169 |
| Koyun Eti | 598 ton | 42.157 kesilen | 14 kg/hayvan · 110. / 175 | 132. / 175 | %0,01 | 509.539 | 23 kg/hayvan | 4. / 175 |
| Tavşan Eti | 369 ton | 337.000 kesilen | 1,09 kg/hayvan · 32. / 43 | 30. / 44 | %0,04 | 35 | 1 kg/hayvan | 39. / 44 |
| Süt · 2 kalem | ||||||||
| Keçi Sütü | 20.506 ton | 198.280 sağılan | 103 kg/hayvan · 47. / 103 | 60. / 109 | %0,1 | 482.247 | 99 kg/hayvan | 7. / 109 |
| İnek Sütü | 3.063 ton | 4.110 sağılan | 745 kg/hayvan · 137. / 182 | 165. / 182 | %0 | 21.040.442 | 3.380 kg/hayvan | 10. / 182 |
| Yumurta, Bal ve Diğer · 3 kalem | ||||||||
| Tavuk Yumurtası | 16.343 ton | 3.557.000 yumurtlayan | 100 adet/hayvan · 126. / 169 | 105. / 172 | %0,02 | 1.322.193 | 194 adet/hayvan | 9. / 172 |
| Bal | 600 ton | – | – | 94. / 121 | %0,03 | 95.492 | – | 3. / 121 |
| Balmumu | 91 ton | – | – | 32. / 43 | %0,14 | 3.316 | – | 6. / 43 |
Türkiye ile Karşılaştırma
Mozambik ile Türkiye'nin ortak 25 bitkisel ürünü, Mozambik üretimine göre sıralı. Verim kg/da (üretim / hasat alanı). "Verim oranı" 1 kattan büyükse Mozambik verimi Türkiye'den yüksektir. Değerler FAOSTAT'tır; Türkiye'nin FAO alanı TÜİK hasat edilen alanıdır, bu yüzden buradaki Türkiye verimi sitenin Türkiye bölümlerindeki (ekilen alan esaslı) verimden biraz yüksek olabilir.
| Ürün | Mozambik üretimi (ton) | Türkiye üretimi (ton) | Üretim oranı | Mozambik verimi | Türkiye verimi | Verim oranı |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Mısır (Dane) | 2.318.945 | 8.100.000 | %28,6 | 81 | 1.026 | %7,9 |
| Domates | 1.012.428 | 14.617.000 | %6,9 | 1.934 | 8.017 | %24,1 |
| Fasulye (Kuru) | 628.707 | 279.000 | 2,3 kat | 52 | 304 | %17,1 |
| Patates | 552.561 | 6.900.000 | %8 | 1.236 | 3.525 | %35,1 |
| Muz | 387.740 | 875.000 | %44,3 | 563 | 6.773 | %8,3 |
| Diğer Baklagiller | 321.693 | 4.059 | 79 kat | 71 | 126 | %56,4 |
| Soğan (Kuru) | 272.092 | 2.632.000 | %10,3 | 903 | 4.008 | %22,5 |
| Yerfıstığı | 242.449 | 246.796 | %98,2 | 41 | 428 | %9,6 |
| Diğer Taze Sebzeler | 213.840 | 664.835 | %32,2 | 428 | 1.696 | %25,2 |
| Susam | 173.819 | 14.439 | 12 kat | 49 | 71 | %69,1 |
| Çeltik | 169.311 | 1.019.000 | %16,6 | 62 | 791 | %7,8 |
| Sorgum (Dane) | 145.192 | 96 | 1.512 kat | 61 | 800 | %7,6 |
| Diğer Meyveler | 135.223 | 723.870 | %18,7 | 460 | 1.861 | %24,7 |
| Tütün | 92.343 | 108.000 | %85,5 | 132 | 138 | %95,5 |
| Soya | 70.000 | 180.000 | %38,9 | 117 | 412 | %28,3 |
| Portakal | 67.000 | 1.610.000 | %4,2 | 2.500 | 3.106 | %80,5 |
| Pamuk (Kütlü) | 59.451 | 2.243.000 | %2,7 | 62 | 480 | %12,8 |
| Darı | 17.615 | 3.774 | 4,7 kat | 59 | 380 | %15,6 |
| Ayçiçeği | 9.155 | 2.195.000 | %0,42 | 44 | 226 | %19,3 |
| Greyfurt (Altıntop) | 8.716 | 150.000 | %5,8 | 338 | 2.880 | %11,7 |
| Çay (Yaş) | 8.129 | 1.414.000 | %0,57 | 112 | 1.745 | %6,4 |
| Buğday | 5.000 | 20.800.000 | %0,02 | 31 | 300 | %10,4 |
| Limon | 3.068 | 1.730.000 | %0,18 | 340 | 3.187 | %10,7 |
| Kabak | 1.075 | 741.952 | %0,14 | 173 | 812 | %21,3 |
| Mandalina | 412 | 1.988.000 | %0,02 | 392 | 2.671 | %14,7 |
Kaynak: FAOSTAT QCL (üretim, hasat alanı, hayvan varlığı) ve RL (arazi), erişim 11 Ekim 2026; tarımsal GSYH, GSYH ve istihdam payları Dünya Bankası WDI. Türkiye değerleri karşılaştırma tutarlı olsun diye FAOSTAT'tan alınmıştır; sitenin il ve ilçe bölümlerindeki TÜİK rakamlarından küçük farklar olabilir.