Moğolistan Tarım Profili
Moğolistan için FAOSTAT verileriyle tarım alanları, bitkisel ve hayvansal üretim, dünya sıralamaları ve Türkiye ile karşılaştırma (2024).
Öne Çıkanlar
- En çok üretilen: Buğday 397,3 bin t, Patates 251,4 bin t, Havuç ve Şalgam 177,4 bin t
- Tarım alanı Türkiye'nin 2,8 katı · dünyada 11.
- Verim ortak 16 üründen 1 tanesinde Türkiye'den yüksek (Buğday: 125 / 300 kg/da)
Arazi Kullanımı
Hektar (ha); FAOSTAT 2024 (yoksa 2023).
| Kalem | Moğolistan (ha) | Türkiye (ha) | Türkiye'ye göre |
|---|---|---|---|
| Ülke yüzölçümü | 156.411.575 | 78.535.000 | 2 kat |
| Tarım alanı | 107.245.630 | 38.640.000 | 2,8 kat |
| Ekili alan (işlenen + kalıcı ürün) | 1.128.560 | 24.024.000 | %4,7 |
| İşlenen tarım alanı | 1.123.166 | 20.224.000 | %5,6 |
| Kalıcı ürün alanı (bağ-bahçe vb.) | 5.390 | 3.799.000 | %0,14 |
| Çayır ve mera | 106.117.070 | 14.617.000 | 7,3 kat |
| Sulama altyapısı olan alan | 87.940 | 7.204.000 | %1,2 |
| Fiilen sulanan alan | 59.540 | 4.914.000 | %1,2 |
| Organik tarım alanı | 930 | 241.000 | %0,39 |
| Orman alanı | 14.178.330 | 22.688.680 | %62,5 |
Tarım ve Ekonomi
Dünya Bankası (WDI): tarım, ormancılık ve balıkçılık katma değeri (cari ABD doları), bunun GSYH içindeki payı ve tarımın istihdamdaki payı. Sıra 2024 değeri olan ülkeler arasındadır.
Bitkisel Üretim
FAOSTAT 2024. Dünya sırası o üründe veri bildiren ülkeler arasındadır (Çin anakarası, Tayvan, Hong Kong ve Makao ayrı). Verim üretimin hasat alanına bölünmesidir.
| Ürün | Üretim | Hasat alanı (ha) | Verim (kg/da) | Dünya sırası (üretim) | Dünya payı | Türkiye üretimi | Türkiye verimi (kg/da) | Türkiye dünya sırası (üretim) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Tahıllar · 4 kalem | ||||||||
| Buğday | 397.258 ton | 317.739 | 125 | 64. / 121 | %0,05 | 20.800.000 | 300 | 10. / 121 |
| Yulaf (Dane) | 35.601 ton | 24.518 | 145 | 42. / 73 | %0,16 | 390.000 | 274 | 16. / 73 |
| Arpa | 9.111 ton | 8.762 | 104 | 85. / 99 | %0,01 | 8.100.000 | 254 | 6. / 99 |
| Diğer Tahıllar | 1.183 ton | 3.345 | 35 | 52. / 60 | %0,01 | – | – | – |
| Baklagiller · 1 kalem | ||||||||
| Diğer Baklagiller | 1.417 ton | 1.304 | 109 | 77. / 105 | %0,03 | 4.059 | 126 | 62. / 105 |
| Yağlı Tohumlar · 1 kalem | ||||||||
| Kolza (Kanola) | 59.354 ton | 131.222 | 45 | 40. / 64 | %0,07 | 61.664 | 318 | 39. / 64 |
| Kök ve Yumru Bitkiler · 1 kalem | ||||||||
| Patates | 251.405 ton | 19.614 | 1.282 | 87. / 151 | %0,06 | 6.900.000 | 3.525 | 11. / 151 |
| Sebzeler · 8 kalem | ||||||||
| Havuç ve Şalgam | 177.422 ton | 12.227 | 1.451 | 36. / 129 | %0,39 | 895.209 | 6.023 | 6. / 129 |
| Lahana | 53.019 ton | 2.072 | 2.559 | 69. / 145 | %0,07 | 912.839 | 4.239 | 11. / 145 |
| Soğan (Kuru) | 24.099 ton | 1.699 | 1.418 | 104. / 138 | %0,02 | 2.632.000 | 4.008 | 6. / 138 |
| Diğer Taze Sebzeler | 13.659 ton | 2.961 | 461 | 125. / 176 | %0 | 664.835 | 1.696 | 31. / 176 |
| Hıyar | 9.975 ton | 738 | 1.352 | 87. / 133 | %0,01 | 1.742.900 | 5.293 | 3. / 133 |
| Domates | 2.070 ton | 234 | 885 | 140. / 167 | %0 | 14.617.000 | 8.017 | 3. / 167 |
| Sarımsak (Taze) | 2.047 ton | 302 | 678 | 72. / 103 | %0,01 | 50.870 | 2.338 | 26. / 103 |
| Mantar | 353 ton | – | – | 55. / 64 | %0 | 75.340 | – | 13. / 64 |
| Meyveler · 1 kalem | ||||||||
| Diğer Meyveler | 2.022 ton | 3.176 | 64 | 112. / 136 | %0,01 | 723.870 | 1.861 | 13. / 136 |
| Kabuklu Yemişler · 2 kalem | ||||||||
| Diğer Kabuklu Yemişler | 5.146 ton | 1.850 | 278 | 25. / 65 | %0,47 | 2.945 | 252 | 40. / 65 |
| Fındık | 342 ton | 368 | 93 | 26. / 32 | %0,03 | 717.000 | 96 | 1. / 32 |
Hayvancılık
Hayvan varlığı baş (kanatlılar adet, arı kovan); et, süt, yumurta ve bal ton. Verim: ette karkas ağırlığı, sütte sağılan hayvan başına süt, yumurtada tavuk başına yumurta; yanında hayvan başına verimde dünya sırası.
| Ürün | Üretim / sayı | Kesilen, sağılan ya da yumurtlayan hayvan | Verim (hayvan başına) | Dünya sırası (üretim) | Dünya payı | Türkiye üretimi | Türkiye verimi | Türkiye dünya sırası (üretim) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hayvan Varlığı · 9 kalem | ||||||||
| Koyun | 24.491.124 baş | – | – | 14. / 176 | %1,8 | 44.080.584 | – | 7. / 176 |
| Keçi | 22.920.180 baş | – | – | 12. / 180 | %1,9 | 10.822.084 | – | 22. / 180 |
| Sığır | 5.074.552 baş | – | – | 52. / 189 | %0,32 | 16.824.208 | – | 20. / 189 |
| At | 4.683.233 baş | – | – | 4. / 143 | %8,3 | 70.360 | – | 55. / 143 |
| Tavuk | 1.830.000 adet | – | – | 145. / 179 | %0,01 | 379.627.000 | – | 11. / 179 |
| Deve | 480.567 baş | – | – | 13. / 46 | %1,1 | 1.137 | – | 40. / 46 |
| Domuz | 21.258 baş | – | – | 141. / 170 | %0 | 1.724 | – | 167. / 170 |
| Arı Kovanı | 15.434 kovan | – | – | 79. / 98 | %0,02 | 8.961.975 | – | 3. / 98 |
| Eşek | 26 baş | – | – | 103. / 104 | %0 | 65.003 | – | 36. / 104 |
| Et · 7 kalem | ||||||||
| Koyun Eti | 133.288 ton | 7.806.004 kesilen | 17 kg/hayvan · 79. / 175 | 19. / 175 | %1,2 | 509.539 | 23 kg/hayvan | 4. / 175 |
| Sığır Eti | 107.749 ton | 857.651 kesilen | 126 kg/hayvan · 150. / 188 | 69. / 188 | %0,15 | 1.483.042 | 292 kg/hayvan | 8. / 188 |
| Keçi Eti | 63.789 ton | 4.656.254 kesilen | 14 kg/hayvan · 68. / 169 | 16. / 169 | %0,82 | 99.532 | 19 kg/hayvan | 10. / 169 |
| At Eti | 61.158 ton | 526.414 kesilen | 116 kg/hayvan · 47. / 55 | 4. / 56 | %8,2 | 758 | 150 kg/hayvan | 32. / 56 |
| Deve Eti | 11.572 ton | 53.989 kesilen | 214 kg/hayvan · 17. / 37 | 14. / 37 | %1,8 | – | – | – |
| Tavuk Eti | 487 ton | 349.000 kesilen | 1,39 kg/hayvan · 87. / 187 | 174. / 188 | %0 | 2.512.131 | 1,84 kg/hayvan | 9. / 188 |
| Domuz Eti | 272 ton | 4.757 kesilen | 57 kg/hayvan · 100. / 170 | 157. / 170 | %0 | – | – | – |
| Süt · 5 kalem | ||||||||
| İnek Sütü | 191.760 ton | 1.501.267 sağılan | 128 kg/hayvan · 180. / 182 | 114. / 182 | %0,02 | 21.040.442 | 3.380 kg/hayvan | 10. / 182 |
| Keçi Sütü | 30.845 ton | 7.058.069 sağılan | 4 kg/hayvan · 102. / 103 | 51. / 109 | %0,15 | 482.247 | 99 kg/hayvan | 7. / 109 |
| Manda Sütü | 22.059 ton | 700.000 sağılan | 32 kg/hayvan · 18. / 18 | 16. / 22 | %0,01 | 58.122 | 815 kg/hayvan | 13. / 22 |
| Koyun Sütü | 1.475 ton | 9.383.848 sağılan | – | 68. / 76 | %0,02 | 906.945 | 47 kg/hayvan | 3. / 76 |
| Deve Sütü | 827 ton | 75.568 sağılan | 11 kg/hayvan · 29. / 29 | 25. / 29 | %0,02 | – | – | – |
| Yumurta, Bal ve Diğer · 3 kalem | ||||||||
| Yapağı (Yün) | 14.112 ton | – | – | 22. / 69 | %0,83 | 84.270 | – | 4. / 69 |
| Tavuk Yumurtası | 11.794 ton | 1.549.000 yumurtlayan | 152 adet/hayvan · 89. / 169 | 110. / 172 | %0,01 | 1.322.193 | 194 adet/hayvan | 9. / 172 |
| Bal | 283 ton | – | – | 101. / 121 | %0,01 | 95.492 | – | 3. / 121 |
Türkiye ile Karşılaştırma
Moğolistan ile Türkiye'nin ortak 17 bitkisel ürünü, Moğolistan üretimine göre sıralı. Verim kg/da (üretim / hasat alanı). "Verim oranı" 1 kattan büyükse Moğolistan verimi Türkiye'den yüksektir. Değerler FAOSTAT'tır; Türkiye'nin FAO alanı TÜİK hasat edilen alanıdır, bu yüzden buradaki Türkiye verimi sitenin Türkiye bölümlerindeki (ekilen alan esaslı) verimden biraz yüksek olabilir.
| Ürün | Moğolistan üretimi (ton) | Türkiye üretimi (ton) | Üretim oranı | Moğolistan verimi | Türkiye verimi | Verim oranı |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Buğday | 397.258 | 20.800.000 | %1,9 | 125 | 300 | %41,6 |
| Patates | 251.405 | 6.900.000 | %3,6 | 1.282 | 3.525 | %36,4 |
| Havuç ve Şalgam | 177.422 | 895.209 | %19,8 | 1.451 | 6.023 | %24,1 |
| Kolza (Kanola) | 59.354 | 61.664 | %96,3 | 45 | 318 | %14,2 |
| Lahana | 53.019 | 912.839 | %5,8 | 2.559 | 4.239 | %60,4 |
| Yulaf (Dane) | 35.601 | 390.000 | %9,1 | 145 | 274 | %53,1 |
| Soğan (Kuru) | 24.099 | 2.632.000 | %0,92 | 1.418 | 4.008 | %35,4 |
| Diğer Taze Sebzeler | 13.659 | 664.835 | %2,1 | 461 | 1.696 | %27,2 |
| Hıyar | 9.975 | 1.742.900 | %0,57 | 1.352 | 5.293 | %25,5 |
| Arpa | 9.111 | 8.100.000 | %0,11 | 104 | 254 | %41 |
| Diğer Kabuklu Yemişler | 5.146 | 2.945 | 1,7 kat | 278 | 252 | 1,1 kat |
| Domates | 2.070 | 14.617.000 | %0,01 | 885 | 8.017 | %11 |
| Sarımsak (Taze) | 2.047 | 50.870 | %4 | 678 | 2.338 | %29 |
| Diğer Meyveler | 2.022 | 723.870 | %0,28 | 64 | 1.861 | %3,4 |
| Diğer Baklagiller | 1.417 | 4.059 | %34,9 | 109 | 126 | %86,4 |
| Mantar | 353 | 75.340 | %0,47 | – | – | – |
| Fındık | 342 | 717.000 | %0,05 | 93 | 96 | %97,2 |
Kaynak: FAOSTAT QCL (üretim, hasat alanı, hayvan varlığı) ve RL (arazi), erişim 11 Ekim 2026; tarımsal GSYH, GSYH ve istihdam payları Dünya Bankası WDI. Türkiye değerleri karşılaştırma tutarlı olsun diye FAOSTAT'tan alınmıştır; sitenin il ve ilçe bölümlerindeki TÜİK rakamlarından küçük farklar olabilir.