Guyana Tarım Profili
Guyana için FAOSTAT verileriyle tarım alanları, bitkisel ve hayvansal üretim, dünya sıralamaları ve Türkiye ile karşılaştırma (2024).
Öne Çıkanlar
- En çok üretilen: Çeltik 1,1 mn t, Şeker Kamışı 321 bin t, Pişirmelik Muz (Plantain) 140,6 bin t
- Tarım alanı Türkiye'nin %1,9'u · dünyada 144.
- Verim ortak 26 üründen 16 tanesinde Türkiye'den yüksek (Çeltik: 665 / 791 kg/da)
Arazi Kullanımı
Hektar (ha); FAOSTAT 2024 (yoksa 2023).
| Kalem | Guyana (ha) | Türkiye (ha) | Türkiye'ye göre |
|---|---|---|---|
| Ülke yüzölçümü | 21.497.000 | 78.535.000 | %27,4 |
| Tarım alanı | 720.000 | 38.640.000 | %1,9 |
| Ekili alan (işlenen + kalıcı ürün) | 126.000 | 24.024.000 | %0,52 |
| İşlenen tarım alanı | 94.830 | 20.224.000 | %0,47 |
| Kalıcı ürün alanı (bağ-bahçe vb.) | 31.170 | 3.799.000 | %0,82 |
| Çayır ve mera | 594.000 | 14.617.000 | %4,1 |
| Sulama altyapısı olan alan | 143.000 | 7.204.000 | %2 |
| Orman alanı | 18.384.820 | 22.688.680 | %81 |
Tarım ve Ekonomi
Dünya Bankası (WDI): tarım, ormancılık ve balıkçılık katma değeri (cari ABD doları), bunun GSYH içindeki payı ve tarımın istihdamdaki payı. Sıra 2024 değeri olan ülkeler arasındadır.
Bitkisel Üretim
FAOSTAT 2024. Dünya sırası o üründe veri bildiren ülkeler arasındadır (Çin anakarası, Tayvan, Hong Kong ve Makao ayrı). Verim üretimin hasat alanına bölünmesidir.
| Ürün | Üretim | Hasat alanı (ha) | Verim (kg/da) | Dünya sırası (üretim) | Dünya payı | Türkiye üretimi | Türkiye verimi (kg/da) | Türkiye dünya sırası (üretim) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Tahıllar · 2 kalem | ||||||||
| Çeltik | 1.115.800 ton | 167.700 | 665 | 40. / 115 | %0,14 | 1.019.000 | 791 | 42. / 115 |
| Mısır (Dane) | 4.000 ton | 2.933 | 136 | 138. / 162 | %0 | 8.100.000 | 1.026 | 19. / 162 |
| Baklagiller · 3 kalem | ||||||||
| Bakla (Yemeklik) | 682 ton | 57 | 1.196 | 52. / 63 | %0,01 | 6.580 | 274 | 40. / 63 |
| Bezelye (Kuru) | 487 ton | 828 | 59 | 87. / 94 | %0 | 5.353 | 318 | 55. / 94 |
| Börülce (Kuru) | 145 ton | 89 | 163 | 40. / 41 | %0 | – | – | – |
| Yağlı Tohumlar · 2 kalem | ||||||||
| Hindistan Cevizi | 41.324 ton | 30.160 | 137 | 37. / 84 | %0,06 | – | – | – |
| Yerfıstığı | 250 ton | 16 | 1.563 | 97. / 108 | %0 | 246.796 | 428 | 26. / 108 |
| Kök ve Yumru Bitkiler · 5 kalem | ||||||||
| Manyok | 99.453 ton | 2.399 | 4.146 | 52. / 97 | %0,03 | – | – | – |
| Tatlı Patates | 22.066 ton | 214 | 10.311 | 63. / 112 | %0,02 | – | – | – |
| Diğer Kök ve Yumru Bitkiler | 12.924 ton | 2.275 | 568 | 33. / 60 | %0,13 | – | – | – |
| Taro | 11.015 ton | 153 | 7.199 | 30. / 52 | %0,06 | – | – | – |
| Yam | 1.779 ton | 40 | 4.448 | 47. / 59 | %0 | – | – | – |
| Sebzeler · 11 kalem | ||||||||
| Kabak | 88.104 ton | 378 | 23.308 | 44. / 124 | %0,25 | 741.952 | 812 | 9. / 124 |
| Patlıcan | 51.280 ton | 228 | 22.491 | 35. / 98 | %0,09 | 827.004 | 5.145 | 5. / 98 |
| Karpuz | 30.777 ton | 252 | 12.213 | 81. / 123 | %0,03 | 3.198.000 | 5.055 | 3. / 123 |
| Domates | 28.454 ton | 252 | 11.291 | 107. / 167 | %0,02 | 14.617.000 | 8.017 | 3. / 167 |
| Bamya | 19.152 ton | 107 | 17.899 | 28. / 56 | %0,14 | 28.152 | 658 | 23. / 56 |
| Biber | 16.675 ton | 173 | 9.639 | 74. / 126 | %0,04 | 3.428.038 | 4.009 | 3. / 126 |
| Soğan (Kuru) | 15.817 ton | 213 | 7.426 | 109. / 138 | %0,01 | 2.632.000 | 4.008 | 6. / 138 |
| Lahana | 13.346 ton | 179 | 7.456 | 103. / 145 | %0,02 | 912.839 | 4.239 | 11. / 145 |
| Fasulye (Taze) | 8.107 ton | 824 | 984 | 49. / 104 | %0,03 | 507.061 | 1.376 | 4. / 104 |
| Hıyar | 3.490 ton | 35 | 9.971 | 99. / 133 | %0 | 1.742.900 | 5.293 | 3. / 133 |
| Diğer Taze Sebzeler | 2.597 ton | 909 | 286 | 153. / 176 | %0 | 664.835 | 1.696 | 31. / 176 |
| Meyveler · 14 kalem | ||||||||
| Pişirmelik Muz (Plantain) | 140.584 ton | 3.777 | 3.722 | 23. / 51 | %0,32 | – | – | – |
| Papaya | 89.449 ton | 253 | 35.355 | 19. / 72 | %0,61 | – | – | – |
| Ananas | 39.231 ton | 938 | 4.182 | 42. / 85 | %0,13 | – | – | – |
| Portakal | 26.889 ton | 417 | 6.448 | 67. / 115 | %0,04 | 1.610.000 | 3.106 | 13. / 115 |
| Muz | 21.136 ton | 625 | 3.382 | 78. / 117 | %0,02 | 875.000 | 6.773 | 26. / 117 |
| Mango ve Guava | 9.064 ton | 181 | 5.008 | 62. / 101 | %0,01 | – | – | – |
| Diğer Tropik Meyveler | 8.758 ton | 1.414 | 619 | 42. / 78 | %0,04 | – | – | – |
| Limon | 7.391 ton | 146 | 5.062 | 60. / 106 | %0,03 | 1.730.000 | 3.187 | 5. / 106 |
| Avokado | 6.836 ton | 143 | 4.780 | 45. / 72 | %0,06 | 64.500 | 1.103 | 25. / 72 |
| Kiraz | 2.476 ton | 45 | 5.502 | 48. / 63 | %0,08 | 726.500 | 937 | 1. / 63 |
| Greyfurt (Altıntop) | 1.164 ton | 460 | 253 | 58. / 74 | %0,01 | 150.000 | 2.880 | 8. / 74 |
| Diğer Narenciye | 833 ton | 379 | 220 | 46. / 58 | %0,01 | 3.576 | 1.055 | 35. / 58 |
| Diğer Meyveler | 729 ton | 1.083 | 67 | 124. / 136 | %0 | 723.870 | 1.861 | 13. / 136 |
| Kaju Elması | 5 ton | 1 | 480 | 4. / 4 | %0 | – | – | – |
| Çay, Kahve ve Kakao · 2 kalem | ||||||||
| Kakao | 488 ton | 1.175 | 42 | 38. / 57 | %0,01 | – | – | – |
| Kahve (Çiğ) | 151 ton | 185 | 82 | 64. / 78 | %0 | – | – | – |
| Endüstri Bitkileri · 2 kalem | ||||||||
| Şeker Kamışı | 320.978 ton | 6.139 | 5.229 | 66. / 94 | %0,02 | – | – | – |
| Tütün | 101 ton | 126 | 80 | 111. / 118 | %0 | 108.000 | 138 | 10. / 118 |
| Baharat ve Aromatik Bitkiler · 3 kalem | ||||||||
| Zencefil | 32.070 ton | 2.644 | 1.213 | 13. / 43 | %0,66 | – | – | – |
| Diğer Baharat ve Aromatik Bitkiler | 474 ton | 3 | 15.800 | 45. / 65 | %0,01 | 366.338 | 1.135 | 2. / 65 |
| Karabiber | 338 ton | 804 | 42 | 32. / 47 | %0,04 | – | – | – |
Hayvancılık
Hayvan varlığı baş (kanatlılar adet, arı kovan); et, süt, yumurta ve bal ton. Verim: ette karkas ağırlığı, sütte sağılan hayvan başına süt, yumurtada tavuk başına yumurta; yanında hayvan başına verimde dünya sırası.
| Ürün | Üretim / sayı | Kesilen, sağılan ya da yumurtlayan hayvan | Verim (hayvan başına) | Dünya sırası (üretim) | Dünya payı | Türkiye üretimi | Türkiye verimi | Türkiye dünya sırası (üretim) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hayvan Varlığı · 9 kalem | ||||||||
| Tavuk | 41.500.000 adet | – | – | 70. / 179 | %0,15 | 379.627.000 | – | 11. / 179 |
| Koyun | 132.162 baş | – | – | 128. / 176 | %0,01 | 44.080.584 | – | 7. / 176 |
| Sığır | 98.851 baş | – | – | 147. / 189 | %0,01 | 16.824.208 | – | 20. / 189 |
| Keçi | 82.529 baş | – | – | 125. / 180 | %0,01 | 10.822.084 | – | 22. / 180 |
| Domuz | 9.566 baş | – | – | 148. / 170 | %0 | 1.724 | – | 167. / 170 |
| Arı Kovanı | 4.352 kovan | – | – | 89. / 98 | %0 | 8.961.975 | – | 3. / 98 |
| At | 2.340 baş | – | – | 113. / 143 | %0 | 70.360 | – | 55. / 143 |
| Eşek | 967 baş | – | – | 94. / 104 | %0 | 65.003 | – | 36. / 104 |
| Katır | 144 baş | – | – | 57. / 65 | %0 | 13.856 | – | 26. / 65 |
| Et · 5 kalem | ||||||||
| Tavuk Eti | 81.678 ton | 45.000.000 kesilen | 1,81 kg/hayvan · 35. / 187 | 90. / 188 | %0,06 | 2.512.131 | 1,84 kg/hayvan | 9. / 188 |
| Sığır Eti | 3.256 ton | 11.106 kesilen | 293 kg/hayvan · 30. / 188 | 146. / 188 | %0 | 1.483.042 | 292 kg/hayvan | 8. / 188 |
| Domuz Eti | 1.647 ton | 9.982 kesilen | 165 kg/hayvan · 1. / 170 | 131. / 170 | %0 | – | – | – |
| Koyun Eti | 567 ton | 56.675 kesilen | 10 kg/hayvan · 156. / 175 | 133. / 175 | %0 | 509.539 | 23 kg/hayvan | 4. / 175 |
| Keçi Eti | 270 ton | 27.010 kesilen | 10 kg/hayvan · 132. / 169 | 121. / 169 | %0 | 99.532 | 19 kg/hayvan | 10. / 169 |
| Süt · 1 kalem | ||||||||
| İnek Sütü | 21.089 ton | 19.851 sağılan | 1.062 kg/hayvan · 123. / 182 | 143. / 182 | %0 | 21.040.442 | 3.380 kg/hayvan | 10. / 182 |
| Yumurta, Bal ve Diğer · 2 kalem | ||||||||
| Tavuk Yumurtası | 2.350 ton | 483.000 yumurtlayan | 97 adet/hayvan · 121. / 169 | 141. / 172 | %0 | 1.322.193 | 194 adet/hayvan | 9. / 172 |
| Bal | 90 ton | – | – | 112. / 121 | %0 | 95.492 | – | 3. / 121 |
Türkiye ile Karşılaştırma
Guyana ile Türkiye'nin ortak 26 bitkisel ürünü, Guyana üretimine göre sıralı. Verim kg/da (üretim / hasat alanı). "Verim oranı" 1 kattan büyükse Guyana verimi Türkiye'den yüksektir. Değerler FAOSTAT'tır; Türkiye'nin FAO alanı TÜİK hasat edilen alanıdır, bu yüzden buradaki Türkiye verimi sitenin Türkiye bölümlerindeki (ekilen alan esaslı) verimden biraz yüksek olabilir.
| Ürün | Guyana üretimi (ton) | Türkiye üretimi (ton) | Üretim oranı | Guyana verimi | Türkiye verimi | Verim oranı |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Çeltik | 1.115.800 | 1.019.000 | 1,1 kat | 665 | 791 | %84,2 |
| Kabak | 88.104 | 741.952 | %11,9 | 23.308 | 812 | 29 kat |
| Patlıcan | 51.280 | 827.004 | %6,2 | 22.491 | 5.145 | 4,4 kat |
| Karpuz | 30.777 | 3.198.000 | %0,96 | 12.213 | 5.055 | 2,4 kat |
| Domates | 28.454 | 14.617.000 | %0,19 | 11.291 | 8.017 | 1,4 kat |
| Portakal | 26.889 | 1.610.000 | %1,7 | 6.448 | 3.106 | 2,1 kat |
| Muz | 21.136 | 875.000 | %2,4 | 3.382 | 6.773 | %49,9 |
| Bamya | 19.152 | 28.152 | %68 | 17.899 | 658 | 27 kat |
| Biber | 16.675 | 3.428.038 | %0,49 | 9.639 | 4.009 | 2,4 kat |
| Soğan (Kuru) | 15.817 | 2.632.000 | %0,6 | 7.426 | 4.008 | 1,9 kat |
| Lahana | 13.346 | 912.839 | %1,5 | 7.456 | 4.239 | 1,8 kat |
| Fasulye (Taze) | 8.107 | 507.061 | %1,6 | 984 | 1.376 | %71,5 |
| Limon | 7.391 | 1.730.000 | %0,43 | 5.062 | 3.187 | 1,6 kat |
| Avokado | 6.836 | 64.500 | %10,6 | 4.780 | 1.103 | 4,3 kat |
| Mısır (Dane) | 4.000 | 8.100.000 | %0,05 | 136 | 1.026 | %13,3 |
| Hıyar | 3.490 | 1.742.900 | %0,2 | 9.971 | 5.293 | 1,9 kat |
| Diğer Taze Sebzeler | 2.597 | 664.835 | %0,39 | 286 | 1.696 | %16,8 |
| Kiraz | 2.476 | 726.500 | %0,34 | 5.502 | 937 | 5,9 kat |
| Greyfurt (Altıntop) | 1.164 | 150.000 | %0,78 | 253 | 2.880 | %8,8 |
| Diğer Narenciye | 833 | 3.576 | %23,3 | 220 | 1.055 | %20,8 |
| Diğer Meyveler | 729 | 723.870 | %0,1 | 67 | 1.861 | %3,6 |
| Bakla (Yemeklik) | 682 | 6.580 | %10,4 | 1.196 | 274 | 4,4 kat |
| Bezelye (Kuru) | 487 | 5.353 | %9,1 | 59 | 318 | %18,5 |
| Diğer Baharat ve Aromatik Bitkiler | 474 | 366.338 | %0,13 | 15.800 | 1.135 | 14 kat |
| Yerfıstığı | 250 | 246.796 | %0,1 | 1.563 | 428 | 3,6 kat |
| Tütün | 101 | 108.000 | %0,09 | 80 | 138 | %57,9 |
Kaynak: FAOSTAT QCL (üretim, hasat alanı, hayvan varlığı) ve RL (arazi), erişim 11 Ekim 2026; tarımsal GSYH, GSYH ve istihdam payları Dünya Bankası WDI. Türkiye değerleri karşılaştırma tutarlı olsun diye FAOSTAT'tan alınmıştır; sitenin il ve ilçe bölümlerindeki TÜİK rakamlarından küçük farklar olabilir.