Gambiya Tarım Profili
Gambiya için FAOSTAT verileriyle tarım alanları, bitkisel ve hayvansal üretim, dünya sıralamaları ve Türkiye ile karşılaştırma (2024).
Öne Çıkanlar
- En çok üretilen: Yerfıstığı 52,6 bin t, Çeltik 52,5 bin t, Darı 40,3 bin t
- Tarım alanı Türkiye'nin %2'si · dünyada 143.
- Verim ortak 9 üründen 1 tanesinde Türkiye'den yüksek (Yerfıstığı: 102 / 428 kg/da)
Arazi Kullanımı
Hektar (ha); FAOSTAT 2024 (yoksa 2023).
| Kalem | Gambiya (ha) | Türkiye (ha) | Türkiye'ye göre |
|---|---|---|---|
| Ülke yüzölçümü | 1.129.500 | 78.535.000 | %1,4 |
| Tarım alanı | 770.300 | 38.640.000 | %2 |
| Ekili alan (işlenen + kalıcı ürün) | 614.410 | 24.024.000 | %2,6 |
| İşlenen tarım alanı | 588.000 | 20.224.000 | %2,9 |
| Kalıcı ürün alanı (bağ-bahçe vb.) | 26.410 | 3.799.000 | %0,7 |
| Çayır ve mera | 155.890 | 14.617.000 | %1,1 |
| Sulama altyapısı olan alan | 5.000 | 7.204.000 | %0,07 |
| Orman alanı | 216.000 | 22.688.680 | %0,95 |
Tarım ve Ekonomi
Dünya Bankası (WDI): tarım, ormancılık ve balıkçılık katma değeri (cari ABD doları), bunun GSYH içindeki payı ve tarımın istihdamdaki payı. Sıra 2024 değeri olan ülkeler arasındadır.
Bitkisel Üretim
FAOSTAT 2024. Dünya sırası o üründe veri bildiren ülkeler arasındadır (Çin anakarası, Tayvan, Hong Kong ve Makao ayrı). Verim üretimin hasat alanına bölünmesidir.
| Ürün | Üretim | Hasat alanı (ha) | Verim (kg/da) | Dünya sırası (üretim) | Dünya payı | Türkiye üretimi | Türkiye verimi (kg/da) | Türkiye dünya sırası (üretim) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Tahıllar · 5 kalem | ||||||||
| Çeltik | 52.548 ton | 49.811 | 105 | 83. / 115 | %0,01 | 1.019.000 | 791 | 42. / 115 |
| Darı | 40.330 ton | 38.425 | 105 | 31. / 74 | %0,13 | 3.774 | 380 | 56. / 74 |
| Mısır (Dane) | 25.817 ton | 27.688 | 93 | 121. / 162 | %0 | 8.100.000 | 1.026 | 19. / 162 |
| Sorgum (Dane) | 5.456 ton | 7.251 | 75 | 78. / 107 | %0,01 | 96 | 800 | 100. / 107 |
| Fonio | 690 ton | 1.050 | 66 | 9. / 11 | %0,1 | – | – | – |
| Baklagiller · 1 kalem | ||||||||
| Börülce (Kuru) | 2.881 ton | 3.608 | 80 | 30. / 41 | %0,03 | – | – | – |
| Yağlı Tohumlar · 3 kalem | ||||||||
| Yerfıstığı | 52.642 ton | 51.463 | 102 | 39. / 108 | %0,09 | 246.796 | 428 | 26. / 108 |
| Palm Meyvesi | 35.076 ton | 3.513 | 998 | 39. / 43 | %0,01 | – | – | – |
| Susam | 1.404 ton | 1.224 | 115 | 55. / 69 | %0,02 | 14.439 | 71 | 33. / 69 |
| Kök ve Yumru Bitkiler · 1 kalem | ||||||||
| Manyok | 12.212 ton | 2.763 | 442 | 67. / 97 | %0 | – | – | – |
| Sebzeler · 1 kalem | ||||||||
| Diğer Taze Sebzeler | 13.609 ton | 2.077 | 655 | 126. / 176 | %0 | 664.835 | 1.696 | 31. / 176 |
| Meyveler · 2 kalem | ||||||||
| Diğer Meyveler | 8.489 ton | 1.686 | 503 | 90. / 136 | %0,02 | 723.870 | 1.861 | 13. / 136 |
| Mango ve Guava | 1.462 ton | 265 | 552 | 78. / 101 | %0 | – | – | – |
| Kabuklu Yemişler · 1 kalem | ||||||||
| Kaju | 36.017 ton | 20.945 | 172 | 17. / 34 | %0,85 | – | – | – |
| Endüstri Bitkileri · 1 kalem | ||||||||
| Pamuk (Kütlü) | 532 ton | 1.508 | 35 | 72. / 83 | %0 | 2.243.000 | 480 | 8. / 83 |
Hayvancılık
Hayvan varlığı baş (kanatlılar adet, arı kovan); et, süt, yumurta ve bal ton. Verim: ette karkas ağırlığı, sütte sağılan hayvan başına süt, yumurtada tavuk başına yumurta; yanında hayvan başına verimde dünya sırası.
| Ürün | Üretim / sayı | Kesilen, sağılan ya da yumurtlayan hayvan | Verim (hayvan başına) | Dünya sırası (üretim) | Dünya payı | Türkiye üretimi | Türkiye verimi | Türkiye dünya sırası (üretim) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hayvan Varlığı · 7 kalem | ||||||||
| Tavuk | 1.310.000 adet | – | – | 147. / 179 | %0 | 379.627.000 | – | 11. / 179 |
| Keçi | 350.728 baş | – | – | 98. / 180 | %0,03 | 10.822.084 | – | 22. / 180 |
| Sığır | 309.195 baş | – | – | 134. / 189 | %0,02 | 16.824.208 | – | 20. / 189 |
| Koyun | 190.879 baş | – | – | 121. / 176 | %0,01 | 44.080.584 | – | 7. / 176 |
| Eşek | 70.247 baş | – | – | 34. / 104 | %0,13 | 65.003 | – | 36. / 104 |
| At | 28.573 baş | – | – | 77. / 143 | %0,05 | 70.360 | – | 55. / 143 |
| Domuz | 25.243 baş | – | – | 138. / 170 | %0 | 1.724 | – | 167. / 170 |
| Et · 5 kalem | ||||||||
| Sığır Eti | 2.577 ton | 21.471 kesilen | 120 kg/hayvan · 156. / 188 | 148. / 188 | %0 | 1.483.042 | 292 kg/hayvan | 8. / 188 |
| Tavuk Eti | 1.360 ton | 1.550.000 kesilen | 0,88 kg/hayvan · 146. / 187 | 161. / 188 | %0 | 2.512.131 | 1,84 kg/hayvan | 9. / 188 |
| Domuz Eti | 1.100 ton | 24.048 kesilen | 46 kg/hayvan · 131. / 170 | 137. / 170 | %0 | – | – | – |
| Keçi Eti | 906 ton | 82.183 kesilen | 11 kg/hayvan · 115. / 169 | 104. / 169 | %0,01 | 99.532 | 19 kg/hayvan | 10. / 169 |
| Koyun Eti | 754 ton | 60.401 kesilen | 12 kg/hayvan · 134. / 175 | 128. / 175 | %0,01 | 509.539 | 23 kg/hayvan | 4. / 175 |
| Süt · 1 kalem | ||||||||
| İnek Sütü | 52.822 ton | 40.282 sağılan | 1.311 kg/hayvan · 108. / 182 | 130. / 182 | %0,01 | 21.040.442 | 3.380 kg/hayvan | 10. / 182 |
| Yumurta, Bal ve Diğer · 1 kalem | ||||||||
| Tavuk Yumurtası | 1.002 ton | 259.000 yumurtlayan | 77 adet/hayvan · 142. / 169 | 153. / 172 | %0 | 1.322.193 | 194 adet/hayvan | 9. / 172 |
Türkiye ile Karşılaştırma
Gambiya ile Türkiye'nin ortak 9 bitkisel ürünü, Gambiya üretimine göre sıralı. Verim kg/da (üretim / hasat alanı). "Verim oranı" 1 kattan büyükse Gambiya verimi Türkiye'den yüksektir. Değerler FAOSTAT'tır; Türkiye'nin FAO alanı TÜİK hasat edilen alanıdır, bu yüzden buradaki Türkiye verimi sitenin Türkiye bölümlerindeki (ekilen alan esaslı) verimden biraz yüksek olabilir.
| Ürün | Gambiya üretimi (ton) | Türkiye üretimi (ton) | Üretim oranı | Gambiya verimi | Türkiye verimi | Verim oranı |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Yerfıstığı | 52.642 | 246.796 | %21,3 | 102 | 428 | %23,9 |
| Çeltik | 52.548 | 1.019.000 | %5,2 | 105 | 791 | %13,3 |
| Darı | 40.330 | 3.774 | 11 kat | 105 | 380 | %27,6 |
| Mısır (Dane) | 25.817 | 8.100.000 | %0,32 | 93 | 1.026 | %9,1 |
| Diğer Taze Sebzeler | 13.609 | 664.835 | %2 | 655 | 1.696 | %38,6 |
| Diğer Meyveler | 8.489 | 723.870 | %1,2 | 503 | 1.861 | %27,1 |
| Sorgum (Dane) | 5.456 | 96 | 57 kat | 75 | 800 | %9,4 |
| Susam | 1.404 | 14.439 | %9,7 | 115 | 71 | 1,6 kat |
| Pamuk (Kütlü) | 532 | 2.243.000 | %0,02 | 35 | 480 | %7,3 |
Kaynak: FAOSTAT QCL (üretim, hasat alanı, hayvan varlığı) ve RL (arazi), erişim 11 Ekim 2026; tarımsal GSYH, GSYH ve istihdam payları Dünya Bankası WDI. Türkiye değerleri karşılaştırma tutarlı olsun diye FAOSTAT'tan alınmıştır; sitenin il ve ilçe bölümlerindeki TÜİK rakamlarından küçük farklar olabilir.