Çad Tarım Profili
Çad için FAOSTAT verileriyle tarım alanları, bitkisel ve hayvansal üretim, dünya sıralamaları ve Türkiye ile karşılaştırma (2024).
Öne Çıkanlar
- Dünya sıralamasında 2. Diğer Tahıllar
- En çok üretilen: Sorgum (Dane) 720,1 bin t, Yerfıstığı 693 bin t, Diğer Tahıllar 627,6 bin t
- Tarım alanı Türkiye'nin 1,3 katı · dünyada 17.
- Verim ortak 15 üründen 0 tanesinde Türkiye'den yüksek (Sorgum (Dane): 72 / 800 kg/da)
- Türkiye ile ikisi de dünya ilk 10'unda: Koyun Eti
Arazi Kullanımı
Hektar (ha); FAOSTAT 2024 (yoksa 2023).
| Kalem | Çad (ha) | Türkiye (ha) | Türkiye'ye göre |
|---|---|---|---|
| Ülke yüzölçümü | 128.400.000 | 78.535.000 | 1,6 kat |
| Tarım alanı | 50.337.480 | 38.640.000 | 1,3 kat |
| Ekili alan (işlenen + kalıcı ürün) | 5.337.480 | 24.024.000 | %22,2 |
| İşlenen tarım alanı | 5.300.000 | 20.224.000 | %26,2 |
| Kalıcı ürün alanı (bağ-bahçe vb.) | 37.480 | 3.799.000 | %0,99 |
| Çayır ve mera | 45.000.000 | 14.617.000 | 3,1 kat |
| Sulama altyapısı olan alan | 30.270 | 7.204.000 | %0,42 |
| Orman alanı | 3.739.230 | 22.688.680 | %16,5 |
Tarım ve Ekonomi
Dünya Bankası (WDI): tarım, ormancılık ve balıkçılık katma değeri (cari ABD doları), bunun GSYH içindeki payı ve tarımın istihdamdaki payı. Sıra 2024 değeri olan ülkeler arasındadır.
Bitkisel Üretim
FAOSTAT 2024. Dünya sırası o üründe veri bildiren ülkeler arasındadır (Çin anakarası, Tayvan, Hong Kong ve Makao ayrı). Verim üretimin hasat alanına bölünmesidir.
| Ürün | Üretim | Hasat alanı (ha) | Verim (kg/da) | Dünya sırası (üretim) | Dünya payı | Türkiye üretimi | Türkiye verimi (kg/da) | Türkiye dünya sırası (üretim) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Tahıllar · 6 kalem | ||||||||
| Sorgum (Dane) | 720.086 ton | 1.005.413 | 72 | 19. / 107 | %1,1 | 96 | 800 | 100. / 107 |
| Diğer Tahıllar | 627.560 ton | 547.440 | 115 | 2. / 60 | %7,8 | – | – | – |
| Darı | 618.925 ton | 1.156.072 | 54 | 10. / 74 | %2 | 3.774 | 380 | 56. / 74 |
| Mısır (Dane) | 394.045 ton | 309.589 | 127 | 82. / 162 | %0,03 | 8.100.000 | 1.026 | 19. / 162 |
| Çeltik | 347.187 ton | 257.047 | 135 | 55. / 115 | %0,04 | 1.019.000 | 791 | 42. / 115 |
| Buğday | 1.353 ton | 831 | 163 | 107. / 121 | %0 | 20.800.000 | 300 | 10. / 121 |
| Baklagiller · 2 kalem | ||||||||
| Fasulye (Kuru) | 183.016 ton | 284.906 | 64 | 27. / 106 | %0,6 | 279.000 | 304 | 21. / 106 |
| Diğer Baklagiller | 43.112 ton | 49.742 | 87 | 24. / 105 | %0,97 | 4.059 | 126 | 62. / 105 |
| Yağlı Tohumlar · 3 kalem | ||||||||
| Yerfıstığı | 692.960 ton | 756.261 | 92 | 12. / 108 | %1,2 | 246.796 | 428 | 26. / 108 |
| Susam | 291.397 ton | 572.153 | 51 | 9. / 69 | %4,4 | 14.439 | 71 | 33. / 69 |
| Kavun Çekirdeği | 24.654 ton | 36.029 | 68 | 9. / 14 | %2,5 | – | – | – |
| Kök ve Yumru Bitkiler · 4 kalem | ||||||||
| Manyok | 297.842 ton | 34.874 | 854 | 43. / 97 | %0,09 | – | – | – |
| Tatlı Patates | 232.300 ton | 38.904 | 597 | 34. / 112 | %0,26 | – | – | – |
| Taro | 143.586 ton | 27.836 | 516 | 9. / 52 | %0,79 | – | – | – |
| Patates | 34.502 ton | 3.783 | 912 | 116. / 151 | %0,01 | 6.900.000 | 3.525 | 11. / 151 |
| Sebzeler · 2 kalem | ||||||||
| Diğer Taze Sebzeler | 80.461 ton | 8.251 | 975 | 82. / 176 | %0,03 | 664.835 | 1.696 | 31. / 176 |
| Soğan (Kuru) | 22.392 ton | 1.704 | 1.314 | 106. / 138 | %0,02 | 2.632.000 | 4.008 | 6. / 138 |
| Meyveler · 3 kalem | ||||||||
| Diğer Meyveler | 72.161 ton | 18.230 | 396 | 53. / 136 | %0,18 | 723.870 | 1.861 | 13. / 136 |
| Mango ve Guava | 36.726 ton | 8.776 | 418 | 49. / 101 | %0,06 | – | – | – |
| Hurma | 21.457 ton | 10.474 | 205 | 21. / 36 | %0,22 | – | – | – |
| Endüstri Bitkileri · 3 kalem | ||||||||
| Şeker Kamışı | 307.701 ton | 3.360 | 9.158 | 67. / 94 | %0,02 | – | – | – |
| Pamuk (Kütlü) | 80.000 ton | 136.000 | 59 | 31. / 83 | %0,11 | 2.243.000 | 480 | 8. / 83 |
| Tütün | 178 ton | 147 | 121 | 105. / 118 | %0 | 108.000 | 138 | 10. / 118 |
Hayvancılık
Hayvan varlığı baş (kanatlılar adet, arı kovan); et, süt, yumurta ve bal ton. Verim: ette karkas ağırlığı, sütte sağılan hayvan başına süt, yumurtada tavuk başına yumurta; yanında hayvan başına verimde dünya sırası.
| Ürün | Üretim / sayı | Kesilen, sağılan ya da yumurtlayan hayvan | Verim (hayvan başına) | Dünya sırası (üretim) | Dünya payı | Türkiye üretimi | Türkiye verimi | Türkiye dünya sırası (üretim) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hayvan Varlığı · 9 kalem | ||||||||
| Keçi | 46.494.274 baş | – | – | 6. / 180 | %3,9 | 10.822.084 | – | 22. / 180 |
| Koyun | 45.168.961 baş | – | – | 6. / 176 | %3,3 | 44.080.584 | – | 7. / 176 |
| Sığır | 39.625.902 baş | – | – | 8. / 189 | %2,5 | 16.824.208 | – | 20. / 189 |
| Deve | 11.379.091 baş | – | – | 1. / 46 | %25,7 | 1.137 | – | 40. / 46 |
| Tavuk | 6.182.000 adet | – | – | 116. / 179 | %0,02 | 379.627.000 | – | 11. / 179 |
| Eşek | 5.042.154 baş | – | – | 4. / 104 | %9,3 | 65.003 | – | 36. / 104 |
| At | 1.550.515 baş | – | – | 9. / 143 | %2,8 | 70.360 | – | 55. / 143 |
| Arı Kovanı | 123.804 kovan | – | – | 56. / 98 | %0,12 | 8.961.975 | – | 3. / 98 |
| Domuz | 115.004 baş | – | – | 108. / 170 | %0,01 | 1.724 | – | 167. / 170 |
| Et · 7 kalem | ||||||||
| Sığır Eti | 578.029 ton | 4.343.284 kesilen | 133 kg/hayvan · 144. / 188 | 25. / 188 | %0,83 | 1.483.042 | 292 kg/hayvan | 8. / 188 |
| Koyun Eti | 258.922 ton | 12.379.743 kesilen | 21 kg/hayvan · 41. / 175 | 10. / 175 | %2,2 | 509.539 | 23 kg/hayvan | 4. / 175 |
| Keçi Eti | 165.732 ton | 12.302.764 kesilen | 13 kg/hayvan · 82. / 169 | 6. / 169 | %2,1 | 99.532 | 19 kg/hayvan | 10. / 169 |
| Deve Eti | 7.424 ton | 54.158 kesilen | 137 kg/hayvan · 33. / 37 | 16. / 37 | %1,1 | – | – | – |
| Tavuk Eti | 6.410 ton | 8.020.000 kesilen | 0,8 kg/hayvan · 170. / 187 | 146. / 188 | %0 | 2.512.131 | 1,84 kg/hayvan | 9. / 188 |
| Domuz Eti | 2.587 ton | 86.357 kesilen | 30 kg/hayvan · 159. / 170 | 122. / 170 | %0 | – | – | – |
| At Eti | 1.199 ton | 11.985 kesilen | 100 kg/hayvan · 50. / 55 | 29. / 56 | %0,16 | 758 | 150 kg/hayvan | 32. / 56 |
| Süt · 4 kalem | ||||||||
| İnek Sütü | 271.976 ton | 1.379.434 sağılan | 197 kg/hayvan · 172. / 182 | 101. / 182 | %0,03 | 21.040.442 | 3.380 kg/hayvan | 10. / 182 |
| Keçi Sütü | 118.571 ton | 1.889.265 sağılan | 63 kg/hayvan · 68. / 103 | 31. / 109 | %0,58 | 482.247 | 99 kg/hayvan | 7. / 109 |
| Koyun Sütü | 46.381 ton | 1.245.167 sağılan | 37 kg/hayvan · 47. / 70 | 31. / 76 | %0,47 | 906.945 | 47 kg/hayvan | 3. / 76 |
| Deve Sütü | 36.598 ton | 297.247 sağılan | 123 kg/hayvan · 23. / 29 | 10. / 29 | %0,87 | – | – | – |
| Yumurta, Bal ve Diğer · 2 kalem | ||||||||
| Tavuk Yumurtası | 4.050 ton | 1.178.000 yumurtlayan | 76 adet/hayvan · 149. / 169 | 128. / 172 | %0 | 1.322.193 | 194 adet/hayvan | 9. / 172 |
| Bal | 1.012 ton | – | – | 80. / 121 | %0,05 | 95.492 | – | 3. / 121 |
Türkiye ile Karşılaştırma
Çad ile Türkiye'nin ortak 15 bitkisel ürünü, Çad üretimine göre sıralı. Verim kg/da (üretim / hasat alanı). "Verim oranı" 1 kattan büyükse Çad verimi Türkiye'den yüksektir. Değerler FAOSTAT'tır; Türkiye'nin FAO alanı TÜİK hasat edilen alanıdır, bu yüzden buradaki Türkiye verimi sitenin Türkiye bölümlerindeki (ekilen alan esaslı) verimden biraz yüksek olabilir.
| Ürün | Çad üretimi (ton) | Türkiye üretimi (ton) | Üretim oranı | Çad verimi | Türkiye verimi | Verim oranı |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Sorgum (Dane) | 720.086 | 96 | 7.501 kat | 72 | 800 | %9 |
| Yerfıstığı | 692.960 | 246.796 | 2,8 kat | 92 | 428 | %21,4 |
| Darı | 618.925 | 3.774 | 164 kat | 54 | 380 | %14,1 |
| Mısır (Dane) | 394.045 | 8.100.000 | %4,9 | 127 | 1.026 | %12,4 |
| Çeltik | 347.187 | 1.019.000 | %34,1 | 135 | 791 | %17,1 |
| Susam | 291.397 | 14.439 | 20 kat | 51 | 71 | %72 |
| Fasulye (Kuru) | 183.016 | 279.000 | %65,6 | 64 | 304 | %21,1 |
| Diğer Taze Sebzeler | 80.461 | 664.835 | %12,1 | 975 | 1.696 | %57,5 |
| Pamuk (Kütlü) | 80.000 | 2.243.000 | %3,6 | 59 | 480 | %12,2 |
| Diğer Meyveler | 72.161 | 723.870 | %10 | 396 | 1.861 | %21,3 |
| Diğer Baklagiller | 43.112 | 4.059 | 11 kat | 87 | 126 | %68,9 |
| Patates | 34.502 | 6.900.000 | %0,5 | 912 | 3.525 | %25,9 |
| Soğan (Kuru) | 22.392 | 2.632.000 | %0,85 | 1.314 | 4.008 | %32,8 |
| Buğday | 1.353 | 20.800.000 | %0,01 | 163 | 300 | %54,2 |
| Tütün | 178 | 108.000 | %0,16 | 121 | 138 | %87,5 |
Kaynak: FAOSTAT QCL (üretim, hasat alanı, hayvan varlığı) ve RL (arazi), erişim 11 Ekim 2026; tarımsal GSYH, GSYH ve istihdam payları Dünya Bankası WDI. Türkiye değerleri karşılaştırma tutarlı olsun diye FAOSTAT'tan alınmıştır; sitenin il ve ilçe bölümlerindeki TÜİK rakamlarından küçük farklar olabilir.