Bosna-Hersek Tarım Profili
Bosna-Hersek için FAOSTAT verileriyle tarım alanları, bitkisel ve hayvansal üretim, dünya sıralamaları ve Türkiye ile karşılaştırma (2024).
Öne Çıkanlar
- En çok üretilen: Mısır (Dane) 762,3 bin t, Diğer Taze Sebzeler 543 bin t, Patates 387,3 bin t
- Tarım alanı Türkiye'nin %3'ü · dünyada 136.
- Verim ortak 50 üründen 18 tanesinde Türkiye'den yüksek (Mısır (Dane): 625 / 1.026 kg/da)
- Türkiye ile ikisi de dünya ilk 10'unda: Ayva
Arazi Kullanımı
Hektar (ha); FAOSTAT 2024 (yoksa 2023).
| Kalem | Bosna-Hersek (ha) | Türkiye (ha) | Türkiye'ye göre |
|---|---|---|---|
| Ülke yüzölçümü | 5.121.000 | 78.535.000 | %6,5 |
| Tarım alanı | 1.148.470 | 38.640.000 | %3 |
| Ekili alan (işlenen + kalıcı ürün) | 486.540 | 24.024.000 | %2 |
| İşlenen tarım alanı | 411.110 | 20.224.000 | %2 |
| Kalıcı ürün alanı (bağ-bahçe vb.) | 75.430 | 3.799.000 | %2 |
| Çayır ve mera | 649.760 | 14.617.000 | %4,4 |
| Sulama altyapısı olan alan | 3.000 | 7.204.000 | %0,04 |
| Organik tarım alanı | 2.500 | 241.000 | %1 |
| Orman alanı | 2.161.040 | 22.688.680 | %9,5 |
Tarım ve Ekonomi
Dünya Bankası (WDI): tarım, ormancılık ve balıkçılık katma değeri (cari ABD doları), bunun GSYH içindeki payı ve tarımın istihdamdaki payı. Sıra 2024 değeri olan ülkeler arasındadır.
Bitkisel Üretim
FAOSTAT 2024. Dünya sırası o üründe veri bildiren ülkeler arasındadır (Çin anakarası, Tayvan, Hong Kong ve Makao ayrı). Verim üretimin hasat alanına bölünmesidir.
| Ürün | Üretim | Hasat alanı (ha) | Verim (kg/da) | Dünya sırası (üretim) | Dünya payı | Türkiye üretimi | Türkiye verimi (kg/da) | Türkiye dünya sırası (üretim) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Tahıllar · 7 kalem | ||||||||
| Mısır (Dane) | 762.288 ton | 121.966 | 625 | 67. / 162 | %0,06 | 8.100.000 | 1.026 | 19. / 162 |
| Buğday | 279.273 ton | 59.168 | 472 | 69. / 121 | %0,03 | 20.800.000 | 300 | 10. / 121 |
| Arpa | 77.697 ton | 21.404 | 363 | 63. / 99 | %0,05 | 8.100.000 | 254 | 6. / 99 |
| Yulaf (Dane) | 40.611 ton | 11.840 | 343 | 40. / 73 | %0,18 | 390.000 | 274 | 16. / 73 |
| Tritikale (Dane) | 36.539 ton | 7.978 | 458 | 22. / 42 | %0,29 | 341.000 | 320 | 7. / 42 |
| Çavdar | 5.669 ton | 1.606 | 353 | 38. / 62 | %0,05 | 257.000 | 285 | 10. / 62 |
| Karabuğday | 668 ton | 359 | 186 | 14. / 19 | %0,03 | – | – | – |
| Baklagiller · 5 kalem | ||||||||
| Burçak (Dane) | 16.088 ton | 2.475 | 650 | 7. / 22 | %2,5 | 1.978 | 160 | 14. / 22 |
| Fasulye (Kuru) | 11.485 ton | 3.693 | 311 | 66. / 106 | %0,04 | 279.000 | 304 | 21. / 106 |
| Nohut | 5.410 ton | 1.686 | 321 | 27. / 47 | %0,03 | 575.000 | 125 | 3. / 47 |
| Bezelye (Kuru) | 3.379 ton | 1.108 | 305 | 63. / 94 | %0,02 | 5.353 | 318 | 55. / 94 |
| Börülce (Kuru) | 217 ton | 200 | 109 | 39. / 41 | %0 | – | – | – |
| Yağlı Tohumlar · 4 kalem | ||||||||
| Soya | 31.579 ton | 15.182 | 208 | 55. / 102 | %0,01 | 180.000 | 412 | 32. / 102 |
| Kolza (Kanola) | 4.554 ton | 2.544 | 179 | 53. / 64 | %0,01 | 61.664 | 318 | 39. / 64 |
| Ayçiçeği | 3.816 ton | 1.424 | 268 | 60. / 74 | %0,01 | 2.195.000 | 226 | 5. / 74 |
| Zeytin | 564 ton | 347 | 163 | 37. / 39 | %0 | 3.750.000 | 411 | 2. / 39 |
| Kök ve Yumru Bitkiler · 1 kalem | ||||||||
| Patates | 387.349 ton | 22.839 | 1.696 | 73. / 151 | %0,1 | 6.900.000 | 3.525 | 11. / 151 |
| Sebzeler · 14 kalem | ||||||||
| Diğer Taze Sebzeler | 543.023 ton | 115.389 | 471 | 34. / 176 | %0,19 | 664.835 | 1.696 | 31. / 176 |
| Domates | 61.777 ton | 2.742 | 2.253 | 92. / 167 | %0,03 | 14.617.000 | 8.017 | 3. / 167 |
| Biber | 57.162 ton | 2.022 | 2.827 | 50. / 126 | %0,13 | 3.428.038 | 4.009 | 3. / 126 |
| Soğan (Kuru) | 46.048 ton | 2.064 | 2.231 | 87. / 138 | %0,04 | 2.632.000 | 4.008 | 6. / 138 |
| Hıyar | 36.216 ton | 1.299 | 2.788 | 64. / 133 | %0,04 | 1.742.900 | 5.293 | 3. / 133 |
| Lahana | 31.692 ton | 1.390 | 2.280 | 83. / 145 | %0,04 | 912.839 | 4.239 | 11. / 145 |
| Havuç ve Şalgam | 15.010 ton | 922 | 1.628 | 85. / 129 | %0,03 | 895.209 | 6.023 | 6. / 129 |
| Karpuz | 14.455 ton | 562 | 2.572 | 88. / 123 | %0,01 | 3.198.000 | 5.055 | 3. / 123 |
| Sarımsak (Taze) | 10.566 ton | 832 | 1.270 | 49. / 103 | %0,04 | 50.870 | 2.338 | 26. / 103 |
| Fasulye (Taze) | 6.980 ton | 1.269 | 550 | 54. / 104 | %0,03 | 507.061 | 1.376 | 4. / 104 |
| Marul | 2.583 ton | 349 | 740 | 66. / 104 | %0,01 | 602.848 | 2.773 | 7. / 104 |
| Mantar | 1.309 ton | – | – | 41. / 64 | %0 | 75.340 | – | 13. / 64 |
| Mısır (Taze) | 736 ton | 121 | 608 | 35. / 48 | %0,01 | – | – | – |
| Hindiba Kökü | 102 ton | 4 | 2.550 | 9. / 11 | %0,42 | – | – | – |
| Meyveler · 18 kalem | ||||||||
| Erik | 321.200 ton | 36.703 | 875 | 7. / 87 | %2,5 | 376.000 | 1.742 | 6. / 87 |
| Elma | 191.900 ton | 15.049 | 1.275 | 44. / 92 | %0,2 | 4.420.185 | 2.674 | 3. / 92 |
| Armut | 84.830 ton | 6.192 | 1.370 | 22. / 85 | %0,31 | 630.500 | 2.833 | 3. / 85 |
| Kiraz | 37.790 ton | 3.545 | 1.066 | 14. / 63 | %1,2 | 726.500 | 937 | 1. / 63 |
| Şeftali ve Nektarin | 32.061 ton | 2.181 | 1.470 | 41. / 79 | %0,11 | 1.179.041 | 2.032 | 3. / 79 |
| Üzüm | 29.681 ton | 3.180 | 933 | 64. / 91 | %0,04 | 3.468.000 | 932 | 7. / 91 |
| Vişne | 12.958 ton | 1.202 | 1.078 | 14. / 38 | %0,87 | 206.700 | 1.075 | 2. / 38 |
| Ahududu | 12.609 ton | 1.588 | 794 | 11. / 46 | %1,4 | – | – | – |
| Ayva | 8.196 ton | 443 | 1.850 | 10. / 35 | %1,2 | 203.186 | 2.532 | 1. / 35 |
| Çilek | 6.040 ton | 604 | 1.000 | 51. / 80 | %0,06 | 606.254 | 3.085 | 5. / 80 |
| Kayısı | 4.662 ton | 444 | 1.050 | 45. / 65 | %0,1 | 1.269.000 | 833 | 1. / 65 |
| İncir | 3.864 ton | 454 | 851 | 26. / 48 | %0,29 | 375.000 | 639 | 1. / 48 |
| Diğer Yumuşak Meyveler | 2.856 ton | 415 | 688 | 26. / 56 | %0,26 | 92.318 | 2.179 | 4. / 56 |
| Avokado | 1.037 ton | 305 | 340 | 57. / 72 | %0,01 | 64.500 | 1.103 | 25. / 72 |
| Mandalina | 435 ton | 32 | 1.359 | 65. / 71 | %0 | 1.988.000 | 2.671 | 4. / 71 |
| Diğer Meyveler | 383 ton | 147 | 261 | 131. / 136 | %0 | 723.870 | 1.861 | 13. / 136 |
| Portakal | 137 ton | 273 | 50 | 109. / 115 | %0 | 1.610.000 | 3.106 | 13. / 115 |
| Limon | 14 ton | 1 | 1.400 | 104. / 106 | %0 | 1.730.000 | 3.187 | 5. / 106 |
| Kabuklu Yemişler · 3 kalem | ||||||||
| Ceviz | 26.042 ton | 1.735 | 1.501 | 15. / 54 | %0,6 | 426.000 | 239 | 3. / 54 |
| Kestane | 1.966 ton | 1.669 | 118 | 14. / 27 | %0,09 | 74.300 | 530 | 4. / 27 |
| Badem | 36 ton | 10 | 360 | 45. / 47 | %0 | 200.000 | 259 | 4. / 47 |
| Endüstri Bitkileri · 2 kalem | ||||||||
| Şekerpancarı | 462 ton | 24 | 1.925 | 57. / 57 | %0 | 23.000.000 | 7.093 | 5. / 57 |
| Tütün | 377 ton | 279 | 135 | 96. / 118 | %0,01 | 108.000 | 138 | 10. / 118 |
| Baharat ve Aromatik Bitkiler · 2 kalem | ||||||||
| Kırmızı Biber (Kuru) | 24.495 ton | 2.820 | 869 | 21. / 56 | %0,45 | 16.151 | 234 | 25. / 56 |
| Anason, Kimyon ve Diğer Baharat Tohumları | 776 ton | 734 | 106 | 24. / 31 | %0,03 | 27.918 | 69 | 9. / 31 |
Hayvancılık
Hayvan varlığı baş (kanatlılar adet, arı kovan); et, süt, yumurta ve bal ton. Verim: ette karkas ağırlığı, sütte sağılan hayvan başına süt, yumurtada tavuk başına yumurta; yanında hayvan başına verimde dünya sırası.
| Ürün | Üretim / sayı | Kesilen, sağılan ya da yumurtlayan hayvan | Verim (hayvan başına) | Dünya sırası (üretim) | Dünya payı | Türkiye üretimi | Türkiye verimi | Türkiye dünya sırası (üretim) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hayvan Varlığı · 11 kalem | ||||||||
| Tavuk | 11.523.000 adet | – | – | 109. / 179 | %0,04 | 379.627.000 | – | 11. / 179 |
| Koyun | 1.098.899 baş | – | – | 77. / 176 | %0,08 | 44.080.584 | – | 7. / 176 |
| Domuz | 447.474 baş | – | – | 85. / 170 | %0,05 | 1.724 | – | 167. / 170 |
| Arı Kovanı | 432.025 kovan | – | – | 30. / 98 | %0,42 | 8.961.975 | – | 3. / 98 |
| Sığır | 383.331 baş | – | – | 130. / 189 | %0,02 | 16.824.208 | – | 20. / 189 |
| Hindi | 86.000 adet | – | – | 49. / 64 | %0,04 | 2.827.000 | – | 15. / 64 |
| Keçi | 62.162 baş | – | – | 130. / 180 | %0,01 | 10.822.084 | – | 22. / 180 |
| Ördek | 54.000 adet | – | – | 58. / 76 | %0 | 390.000 | – | 41. / 76 |
| Kaz | 25.000 adet | – | – | 31. / 41 | %0,01 | 1.303.000 | – | 8. / 41 |
| Tavşan | 6.000 baş | – | – | 47. / 50 | %0 | 50.000 | – | 35. / 50 |
| At | 5.380 baş | – | – | 99. / 143 | %0,01 | 70.360 | – | 55. / 143 |
| Et · 5 kalem | ||||||||
| Tavuk Eti | 76.457 ton | 45.823.000 kesilen | 1,67 kg/hayvan · 56. / 187 | 92. / 188 | %0,06 | 2.512.131 | 1,84 kg/hayvan | 9. / 188 |
| Sığır Eti | 9.792 ton | 38.616 kesilen | 254 kg/hayvan · 52. / 188 | 130. / 188 | %0,01 | 1.483.042 | 292 kg/hayvan | 8. / 188 |
| Domuz Eti | 5.459 ton | 76.137 kesilen | 72 kg/hayvan · 72. / 170 | 111. / 170 | %0 | – | – | – |
| Koyun Eti | 1.081 ton | 63.718 kesilen | 17 kg/hayvan · 79. / 175 | 115. / 175 | %0,01 | 509.539 | 23 kg/hayvan | 4. / 175 |
| Hindi Eti | 101 ton | 21.000 kesilen | 4,81 kg/hayvan · 42. / 59 | 53. / 60 | %0 | 52.355 | 11,2 kg/hayvan | 15. / 60 |
| Süt · 2 kalem | ||||||||
| İnek Sütü | 600.487 ton | 172.861 sağılan | 3.474 kg/hayvan · 60. / 182 | 82. / 182 | %0,08 | 21.040.442 | 3.380 kg/hayvan | 10. / 182 |
| Koyun Sütü | 12.370 ton | 215.332 sağılan | 57 kg/hayvan · 29. / 70 | 48. / 76 | %0,13 | 906.945 | 47 kg/hayvan | 3. / 76 |
| Yumurta, Bal ve Diğer · 3 kalem | ||||||||
| Tavuk Yumurtası | 22.059 ton | 3.794.000 yumurtlayan | 194 adet/hayvan · 105. / 169 | 100. / 172 | %0,02 | 1.322.193 | 194 adet/hayvan | 9. / 172 |
| Bal | 3.393 ton | – | – | 57. / 121 | %0,17 | 95.492 | – | 3. / 121 |
| Yapağı (Yün) | 1.429 ton | – | – | 50. / 69 | %0,08 | 84.270 | – | 4. / 69 |
Türkiye ile Karşılaştırma
Bosna-Hersek ile Türkiye'nin ortak 51 bitkisel ürünü, Bosna-Hersek üretimine göre sıralı. Verim kg/da (üretim / hasat alanı). "Verim oranı" 1 kattan büyükse Bosna-Hersek verimi Türkiye'den yüksektir. Değerler FAOSTAT'tır; Türkiye'nin FAO alanı TÜİK hasat edilen alanıdır, bu yüzden buradaki Türkiye verimi sitenin Türkiye bölümlerindeki (ekilen alan esaslı) verimden biraz yüksek olabilir.
| Ürün | Bosna-Hersek üretimi (ton) | Türkiye üretimi (ton) | Üretim oranı | Bosna-Hersek verimi | Türkiye verimi | Verim oranı |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Mısır (Dane) | 762.288 | 8.100.000 | %9,4 | 625 | 1.026 | %60,9 |
| Diğer Taze Sebzeler | 543.023 | 664.835 | %81,7 | 471 | 1.696 | %27,7 |
| Patates | 387.349 | 6.900.000 | %5,6 | 1.696 | 3.525 | %48,1 |
| Erik | 321.200 | 376.000 | %85,4 | 875 | 1.742 | %50,2 |
| Buğday | 279.273 | 20.800.000 | %1,3 | 472 | 300 | 1,6 kat |
| Elma | 191.900 | 4.420.185 | %4,3 | 1.275 | 2.674 | %47,7 |
| Armut | 84.830 | 630.500 | %13,5 | 1.370 | 2.833 | %48,4 |
| Arpa | 77.697 | 8.100.000 | %0,96 | 363 | 254 | 1,4 kat |
| Domates | 61.777 | 14.617.000 | %0,42 | 2.253 | 8.017 | %28,1 |
| Biber | 57.162 | 3.428.038 | %1,7 | 2.827 | 4.009 | %70,5 |
| Soğan (Kuru) | 46.048 | 2.632.000 | %1,7 | 2.231 | 4.008 | %55,7 |
| Yulaf (Dane) | 40.611 | 390.000 | %10,4 | 343 | 274 | 1,3 kat |
| Kiraz | 37.790 | 726.500 | %5,2 | 1.066 | 937 | 1,1 kat |
| Tritikale (Dane) | 36.539 | 341.000 | %10,7 | 458 | 320 | 1,4 kat |
| Hıyar | 36.216 | 1.742.900 | %2,1 | 2.788 | 5.293 | %52,7 |
| Şeftali ve Nektarin | 32.061 | 1.179.041 | %2,7 | 1.470 | 2.032 | %72,3 |
| Lahana | 31.692 | 912.839 | %3,5 | 2.280 | 4.239 | %53,8 |
| Soya | 31.579 | 180.000 | %17,5 | 208 | 412 | %50,5 |
| Üzüm | 29.681 | 3.468.000 | %0,86 | 933 | 932 | 1 kat |
| Ceviz | 26.042 | 426.000 | %6,1 | 1.501 | 239 | 6,3 kat |
| Kırmızı Biber (Kuru) | 24.495 | 16.151 | 1,5 kat | 869 | 234 | 3,7 kat |
| Burçak (Dane) | 16.088 | 1.978 | 8,1 kat | 650 | 160 | 4,1 kat |
| Havuç ve Şalgam | 15.010 | 895.209 | %1,7 | 1.628 | 6.023 | %27 |
| Karpuz | 14.455 | 3.198.000 | %0,45 | 2.572 | 5.055 | %50,9 |
| Vişne | 12.958 | 206.700 | %6,3 | 1.078 | 1.075 | 1 kat |
| Fasulye (Kuru) | 11.485 | 279.000 | %4,1 | 311 | 304 | 1 kat |
| Sarımsak (Taze) | 10.566 | 50.870 | %20,8 | 1.270 | 2.338 | %54,3 |
| Ayva | 8.196 | 203.186 | %4 | 1.850 | 2.532 | %73,1 |
| Fasulye (Taze) | 6.980 | 507.061 | %1,4 | 550 | 1.376 | %40 |
| Çilek | 6.040 | 606.254 | %1 | 1.000 | 3.085 | %32,4 |
| Çavdar | 5.669 | 257.000 | %2,2 | 353 | 285 | 1,2 kat |
| Nohut | 5.410 | 575.000 | %0,94 | 321 | 125 | 2,6 kat |
| Kayısı | 4.662 | 1.269.000 | %0,37 | 1.050 | 833 | 1,3 kat |
| Kolza (Kanola) | 4.554 | 61.664 | %7,4 | 179 | 318 | %56,4 |
| İncir | 3.864 | 375.000 | %1 | 851 | 639 | 1,3 kat |
| Ayçiçeği | 3.816 | 2.195.000 | %0,17 | 268 | 226 | 1,2 kat |
| Bezelye (Kuru) | 3.379 | 5.353 | %63,1 | 305 | 318 | %95,9 |
| Diğer Yumuşak Meyveler | 2.856 | 92.318 | %3,1 | 688 | 2.179 | %31,6 |
| Marul | 2.583 | 602.848 | %0,43 | 740 | 2.773 | %26,7 |
| Kestane | 1.966 | 74.300 | %2,6 | 118 | 530 | %22,2 |
| Mantar | 1.309 | 75.340 | %1,7 | – | – | – |
| Avokado | 1.037 | 64.500 | %1,6 | 340 | 1.103 | %30,8 |
| Anason, Kimyon ve Diğer Baharat Tohumları | 776 | 27.918 | %2,8 | 106 | 69 | 1,5 kat |
| Zeytin | 564 | 3.750.000 | %0,02 | 163 | 411 | %39,6 |
| Şekerpancarı | 462 | 23.000.000 | %0 | 1.925 | 7.093 | %27,1 |
| Mandalina | 435 | 1.988.000 | %0,02 | 1.359 | 2.671 | %50,9 |
| Diğer Meyveler | 383 | 723.870 | %0,05 | 261 | 1.861 | %14 |
| Tütün | 377 | 108.000 | %0,35 | 135 | 138 | %97,6 |
| Portakal | 137 | 1.610.000 | %0,01 | 50 | 3.106 | %1,6 |
| Badem | 36 | 200.000 | %0,02 | 360 | 259 | 1,4 kat |
| Limon | 14 | 1.730.000 | %0 | 1.400 | 3.187 | %43,9 |
Kaynak: FAOSTAT QCL (üretim, hasat alanı, hayvan varlığı) ve RL (arazi), erişim 11 Ekim 2026; tarımsal GSYH, GSYH ve istihdam payları Dünya Bankası WDI. Türkiye değerleri karşılaştırma tutarlı olsun diye FAOSTAT'tan alınmıştır; sitenin il ve ilçe bölümlerindeki TÜİK rakamlarından küçük farklar olabilir.